矩阵 :m × n m \times n m × n 个数排成如下 m m m 行 n n n 列的一个表格[ a 11 a 12 … a 1 n a 21 a 22 … a 2 n ⋮ ⋮ ⋮ a m 1 a m 2 … a m n ] \begin{bmatrix} a_{11} & a_{12} & \dots & a_{1n} \\ a_{21} & a_{22} & \dots & a_{2n} \\ \vdots & \vdots & & \vdots \\ a_{m1} & a_{m2} & \dots & a_{mn} \end{bmatrix} a 11 a 21 ⋮ a m 1 a 12 a 22 ⋮ a m 2 … … … a 1 n a 2 n ⋮ a mn 称为一个 m × n m \times n m × n 矩阵,当 m = n m = n m = n 时,矩阵A A A 称为n n n 阶矩阵或叫n n n 阶方阵。同型矩阵 矩阵 A A A 与 B B B 是同型矩阵 ⟺ \iff ⟺ A A A 与 B B B 的行数相等,列数也相等。 例如:A = ( 1 2 3 4 5 6 ) 与 B = ( 0 − 1 2 3 1 4 ) A = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 4 & 5 & 6 \end{pmatrix} \quad \text{与} \quad B = \begin{pmatrix} 0 & -1 & 2 \\ 3 & 1 & 4 \end{pmatrix} A = ( 1 4 2 5 3 6 ) 与 B = ( 0 3 − 1 1 2 4 ) 是同型矩阵(二者都是 2 × 3 2 \times 3 2 × 3 矩阵)。矩阵相等 矩阵 A A A 与 B B B 相等A = B ⟺ { A 与 B 是同型矩阵 ; 对应位置的元素相等 . A = B \iff \begin{cases} A \text{ 与 } B \text{ 是同型矩阵}; \\[4pt] \text{对应位置的元素相等}. \end{cases} A = B ⟺ { A 与 B 是同型矩阵 ; 对应位置的元素相等 . 方阵 行数与列数相等的矩阵,称为方阵 。相等的行数列数的值,称为方阵的阶 。一阶方阵就是一个数,( a ) = a (a) = a ( a ) = a 。
列矩阵 只有一列的矩阵,也称为列向量 。例如:B = ( 1 2 3 ) B = \begin{pmatrix} 1 \\ 2 \\ 3 \end{pmatrix} B = 1 2 3
零矩阵 所有元素全为 0 0 0 的矩阵,称为零矩阵 ,记作 O O O 。例如:( 0 0 0 0 ) , ( 0 0 0 0 0 0 ) , ( 0 0 0 0 0 0 ) \begin{pmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{pmatrix} ( 0 0 0 0 ) , ( 0 0 0 0 0 0 ) , 0 0 0 0 0 0 都是零矩阵。
负矩阵 将矩阵 A A A 的所有元素取相反数后得到的矩阵,称为 A A A 的负矩阵 ,记作 − A -A − A 。若 A = ( 1 3 0 2 − 4 5 ) A = \begin{pmatrix} 1 & 3 & 0 \\ 2 & -4 & 5 \end{pmatrix} A = ( 1 2 3 − 4 0 5 ) 则它的负矩阵为: − A = ( − 1 − 3 0 − 2 4 − 5 ) -A = \begin{pmatrix} -1 & -3 & 0 \\ -2 & 4 & -5 \end{pmatrix} − A = ( − 1 − 2 − 3 4 0 − 5 ) .
上三角矩阵 主对角线下方的元素全为 0 0 0 的方阵,称为上三角矩阵 。例如: ( 1 2 3 0 − 1 4 0 0 5 ) , ( 0 1 0 4 ) \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & -1 & 4 \\ 0 & 0 & 5 \end{pmatrix},\quad \begin{pmatrix} 0 & 1 \\ 0 & 4 \end{pmatrix} 1 0 0 2 − 1 0 3 4 5 , ( 0 0 1 4 ) 都是上三角矩阵。
下三角矩阵 主对角线上方的元素全为 0 0 0 的方阵,称为下三角矩阵 。例如: ( 1 0 3 2 ) , ( 0 0 0 − 2 5 0 0 1 4 ) \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 3 & 2 \end{pmatrix},\quad \begin{pmatrix} 0 & 0 & 0 \\ -2 & 5 & 0 \\ 0 & 1 & 4 \end{pmatrix} ( 1 3 0 2 ) , 0 − 2 0 0 5 1 0 0 4 都是下三角矩阵。
对角形矩阵 既是上三角矩阵,又是下三角矩阵的方阵,即主对角线上方、下方的元素全为0 0 0 的方阵,称为对角形矩阵 (对角矩阵)。例如: ( 1 0 0 0 2 0 0 0 3 ) \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{pmatrix} 1 0 0 0 2 0 0 0 3 就是一个对角形矩阵。
记法 :对角矩阵可简记为 A = ( a 1 a 2 ⋱ a n ) = d i a g ( a 1 , a 2 , … , a n ) A = \begin{pmatrix} a_1 & & & \\ & a_2 & & \\ & & \ddots & \\ & & & a_n \end{pmatrix} = \mathrm{diag}(a_1, a_2, \dots, a_n) A = a 1 a 2 ⋱ a n = diag ( a 1 , a 2 , … , a n ) 。
数量矩阵 主对角线上的元素是同一个常数的对角形矩阵,称为数量矩阵 (标量矩阵)即: ( a a ⋱ a ) \begin{pmatrix} a & & & \\ & a & & \\ & & \ddots & \\ & & & a \end{pmatrix} a a ⋱ a 为 n n n 阶数量矩阵。
单位矩阵 主对角线上的元素全为 1 1 1 ,其他位置的元素全为 0 0 0 的方阵,称为单位矩阵 ,记作 E = ( 1 1 ⋱ 1 ) E = \begin{pmatrix} 1 & & & \\ & 1 & & \\ & & \ddots & \\ & & & 1 \end{pmatrix} E = 1 1 ⋱ 1 。
加法 两个同型矩阵 (行数与列数分别相等)可以相加,运算规则为对应位置的元素相加: 若 A = [ a i j ] m × n A = [a_{ij}]_{m \times n} A = [ a ij ] m × n ,B = [ b i j ] m × n B = [b_{ij}]_{m \times n} B = [ b ij ] m × n ,则A + B = [ a i j + b i j ] m × n A+B=[a_{ij}+b_{ij}]m×n A + B = [ a ij + b ij ] m × n
减法 两个同型矩阵相减,对应位置的元素相减:若 A = ( a i j ) m × n A = (a_{ij})_{m \times n} A = ( a ij ) m × n ,B = ( b i j ) m × n B = (b_{ij})_{m \times n} B = ( b ij ) m × n ,则A − B = [ a i j − b i j ] m × n A-B=[a_{ij}-b_{ij}]m×n A − B = [ a ij − b ij ] m × n ,矩阵减法也可以转化为加法:A + B = A + ( − B ) A+B=A+(-B) A + B = A + ( − B ) 其中 − B -B − B 是矩阵 B B B 的负矩阵(所有元素取相反数)。
设 A , B , C A,B,C A , B , C 为同型矩阵,O O O 为同型零矩阵,则:
交换律 :A + B = B + A A + B = B + A A + B = B + A
结合律 :( A + B ) + C = A + ( B + C ) (A + B) + C = A + (B + C) ( A + B ) + C = A + ( B + C )
零矩阵的加法单位元性质 :A + O = A A + O = A A + O = A
负矩阵的加法逆元性质 :A + ( − A ) = O A + (-A) = O A + ( − A ) = O
减法的定义式 :A − B = A + ( − B ) A - B = A + (-B) A − B = A + ( − B )
移项法则 :A + B = C ⟺ A = C − B A + B = C \iff A = C - B A + B = C ⟺ A = C − B
设 k k k 是数,A = [ a i j ] m × n A = [a_{ij}]_{m \times n} A = [ a ij ] m × n 是矩阵,则定义数 k k k 与矩阵A A A 的乘法为:k A = k [ a i j ] m × n = [ k a i j ] m × n kA = k[a_{ij}]_{m \times n} = [ka_{ij}]_{m \times n} k A = k [ a ij ] m × n = [ k a ij ] m × n
设 A A A 是一个 m × s m \times s m × s 矩阵,B B B 是一个 s × n s \times n s × n 矩阵(A A A 的列数 = B B B 的行数),则 A , B A,B A , B 可乘,且乘积 A B AB A B 是一个 m × n m \times n m × n 矩阵。记成 C = A B = [ c i j ] m × n C = AB = [c_{ij}]_{m \times n} C = A B = [ c ij ] m × n ,其中 C C C 的第 i i i 行、第 j j j 列元素 c i j c_{ij} c ij 是 A A A 的第 i i i 行 s s s 个元素和 B B B 的第 j j j 列的 s s s 个对应元素两两乘积之和,即 c i j = ∑ k = 1 s a i k b k j = a i 1 b 1 j + a i 2 b 2 j + ⋯ + a i s b s j . c_{ij} = \sum_{k=1}^{s} a_{ik}b_{kj} = a_{i1}b_{1j} + a_{i2}b_{2j} + \dots + a_{is}b_{sj}. c ij = ∑ k = 1 s a ik b k j = a i 1 b 1 j + a i 2 b 2 j + ⋯ + a i s b s j .
只有当左边矩阵的列数 等于右边矩阵的行数 时,两个矩阵才可以相乘。
设 A A A 是 m × n m \times n m × n 矩阵,B B B 是 n × s n \times s n × s 矩阵,则它们的乘积 A B AB A B 是一个 m × s m \times s m × s 矩阵,其中:
矩阵的乘法可图示如下:
[ ⋯ ⋯ ⋯ ⋯ ⋯ a i 1 a i 2 ⋯ a i s ⋯ ⋯ ⋯ ⋯ ⋯ ] m × s [ ⋮ b 1 j b 2 j ⋮ b s j ⋮ ] s × n = [ ⋮ ⋯ c i j ⋯ ⋮ ] m × n \underset{m \times s}{\begin{bmatrix} \cdots & \cdots & \cdots & \cdots \\ \cdots & \boxed{a_{i1} \ a_{i2} \ \cdots \ a_{is}} & \cdots \\ \cdots & \cdots & \cdots & \cdots \end{bmatrix}} \underset{s \times n}{\begin{bmatrix} \vdots \\ \boxed{b_{1j}} \\ \boxed{b_{2j}} \\ \vdots \\ \boxed{b_{sj}} \\ \vdots \end{bmatrix}} = \underset{m \times n}{\begin{bmatrix} \vdots \\ \cdots & \boxed{c_{ij}} & \cdots \\ \vdots \end{bmatrix}} m × s ⋯ ⋯ ⋯ ⋯ a i 1 a i 2 ⋯ a i s ⋯ ⋯ ⋯ ⋯ ⋯ ⋯ s × n ⋮ b 1 j b 2 j ⋮ b s j ⋮ = m × n ⋮ ⋯ ⋮ c ij ⋯
特别地,设 A A A 是一个 n n n 阶方阵,则记 A ⋅ A ⋯ A ⏟ k 个 = A k \underbrace{A \cdot A \cdots A}_{k \text{个}} = A^k k 个 A ⋅ A ⋯ A = A k 称为 A A A 的 k k k 次幂。
例如,设 A = [ 1 2 3 6 ] , B = [ 10 − 4 − 5 2 ] A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 6 \end{bmatrix}, \quad B = \begin{bmatrix} 10 & -4 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} A = [ 1 3 2 6 ] , B = [ 10 − 5 − 4 2 ] 则
A B = [ 1 2 3 6 ] [ 10 − 4 − 5 2 ] = [ 1 × 10 + 2 × ( − 5 ) 1 × ( − 4 ) + 2 × 2 3 × 10 + 6 × ( − 5 ) 3 × ( − 4 ) + 6 × 2 ] = [ 0 0 0 0 ] . AB = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 6 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 10 & -4 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \times 10 + 2 \times (-5) & 1 \times (-4) + 2 \times 2 \\ 3 \times 10 + 6 \times (-5) & 3 \times (-4) + 6 \times 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}. A B = [ 1 3 2 6 ] [ 10 − 5 − 4 2 ] = [ 1 × 10 + 2 × ( − 5 ) 3 × 10 + 6 × ( − 5 ) 1 × ( − 4 ) + 2 × 2 3 × ( − 4 ) + 6 × 2 ] = [ 0 0 0 0 ] .
B A = [ 10 − 4 − 5 2 ] [ 1 2 3 6 ] = [ 10 × 1 + ( − 4 ) × 3 10 × 2 + ( − 4 ) × 6 ( − 5 ) × 1 + 2 × 3 ( − 5 ) × 2 + 2 × 6 ] = [ − 2 − 4 1 2 ] . BA = \begin{bmatrix} 10 & -4 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 10 \times 1 + (-4) \times 3 & 10 \times 2 + (-4) \times 6 \\ (-5) \times 1 + 2 \times 3 & (-5) \times 2 + 2 \times 6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -2 & -4 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}. B A = [ 10 − 5 − 4 2 ] [ 1 3 2 6 ] = [ 10 × 1 + ( − 4 ) × 3 ( − 5 ) × 1 + 2 × 3 10 × 2 + ( − 4 ) × 6 ( − 5 ) × 2 + 2 × 6 ] = [ − 2 1 − 4 2 ] .
A 2 = [ 1 2 3 6 ] [ 1 2 3 6 ] = [ 1 × 1 + 2 × 3 1 × 2 + 2 × 6 3 × 1 + 6 × 3 3 × 2 + 6 × 6 ] = [ 7 14 21 42 ] = 7 A . A^2 = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 6 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 \times 1 + 2 \times 3 & 1 \times 2 + 2 \times 6 \\ 3 \times 1 + 6 \times 3 & 3 \times 2 + 6 \times 6 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 7 & 14 \\ 21 & 42 \end{bmatrix} = 7A. A 2 = [ 1 3 2 6 ] [ 1 3 2 6 ] = [ 1 × 1 + 2 × 3 3 × 1 + 6 × 3 1 × 2 + 2 × 6 3 × 2 + 6 × 6 ] = [ 7 21 14 42 ] = 7 A .
矩阵乘法不满足交换律 矩阵乘法不满足消去律 若 A B = A C AB = AC A B = A C ,且 A ≠ O A \neq O A = O ,推不出 B = C B = C B = C 。
若 B A = C A BA = CA B A = C A ,且 A ≠ O A \neq O A = O ,推不出 B = C B = C B = C 。
设 A = ( 2 0 − 1 0 ) , B = ( 0 0 1 − 1 ) , C = ( 0 0 3 5 ) , A = \begin{pmatrix} 2 & 0 \\ -1 & 0 \end{pmatrix},\ B = \begin{pmatrix} 0 & 0 \\ 1 & -1 \end{pmatrix},\ C = \begin{pmatrix} 0 & 0 \\ 3 & 5 \end{pmatrix}, A = ( 2 − 1 0 0 ) , B = ( 0 1 0 − 1 ) , C = ( 0 3 0 5 ) , 求 A B AB A B 与 A C AC A C 。
A B = ( 2 0 − 1 0 ) ( 0 0 1 − 1 ) = ( 0 0 0 0 ) AB = \begin{pmatrix} 2 & 0 \\ -1 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 0 & 0 \\ 1 & -1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{pmatrix} A B = ( 2 − 1 0 0 ) ( 0 1 0 − 1 ) = ( 0 0 0 0 ) A C = ( 2 0 − 1 0 ) ( 0 0 3 5 ) = ( 0 0 0 0 ) AC = \begin{pmatrix} 2 & 0 \\ -1 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 0 & 0 \\ 3 & 5 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{pmatrix} A C = ( 2 − 1 0 0 ) ( 0 3 0 5 ) = ( 0 0 0 0 ) 显然: A B = A C AB = AC A B = A C 但 B ≠ C B \neq C B = C ,说明矩阵乘法不满足消去律。
两个非零矩阵的乘积可能是零矩阵。 若 A B = O AB = O A B = O ,推不出 A = O A = O A = O 或 B = O B = O B = O 。
注:矩阵的乘法不满足交换律,矩阵乘积要注意次序,分左乘还是右乘。
A B AB A B ——A A A 左乘 B B B ;
B A BA B A —— A A A 右乘 B B B 。
结合律:( A B ) C = A ( B C ) (AB)C = A(BC) ( A B ) C = A ( B C ) 分配律:( A + B ) C = A C + B C (A+B)C = AC + BC ( A + B ) C = A C + B C C ( A + B ) = C A + C B C(A+B) = CA + CB C ( A + B ) = C A + C B ,注意C C C 的左右位置不能改动 数乘结合律:k ( A B ) = ( k A ) B = A ( k B ) k(AB) = (kA)B = A(kB) k ( A B ) = ( k A ) B = A ( k B ) (其中 k k k 为常数) A E = A , E A = A AE = A,\ EA = A A E = A , E A = A (单位矩阵 E E E 在矩阵乘法中相当于数乘中的1 1 1 ,E m × m A m × n = A m × n E n × n = A m × n E_{m \times m} A_{m \times n} = A_{m \times n} E_{n \times n} = A_{m \times n} E m × m A m × n = A m × n E n × n = A m × n )数量矩阵 A = ( a a ⋱ a ) = a E A = \begin{pmatrix} a & & & \\ & a & & \\ & & \ddots & \\ & & & a \end{pmatrix} = aE A = a a ⋱ a = a E , 则有 A B = a B , B A = a B AB = aB,\ BA = aB A B = a B , B A = a B (数量矩阵在矩阵乘法中相当于数乘) ( a 1 a 2 ⋱ a n ) ( b 1 b 2 ⋱ b n ) = ( a 1 b 1 a 2 b 2 ⋱ a n b n ) \begin{pmatrix} a_1 & & & \\ & a_2 & & \\ & & \ddots & \\ & & & a_n \end{pmatrix} \begin{pmatrix} b_1 & & & \\ & b_2 & & \\ & & \ddots & \\ & & & b_n \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} a_1b_1 & & & \\ & a_2b_2 & & \\ & & \ddots & \\ & & & a_nb_n \end{pmatrix} a 1 a 2 ⋱ a n b 1 b 2 ⋱ b n = a 1 b 1 a 2 b 2 ⋱ a n b n 若矩阵 A A A ,B B B 满足 A B = B A AB = BA A B = B A ,则称 A A A 与 B B B 可交换。 否则,就称 A A A ,B B B 不可交换。 可交换的矩阵一定是同阶方阵。 可交换矩阵满足:1、同阶方阵 2、A B = B A AB = BA A B = B A 。
不是同阶方阵,一定不可交换。 A B AB A B ,B A BA B A 不相等,一定不可交换。单位矩阵 E E E 和任一同阶方阵可交换。 两个同阶对角形矩阵可交换。 求与 A = ( 1 0 1 1 ) A = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{pmatrix} A = ( 1 1 0 1 ) 可交换的所有矩阵
设 B = ( a b c d ) B = \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \end{pmatrix} B = ( a c b d ) ,根据可交换定义 A B = B A AB = BA A B = B A ,有: ( 1 0 1 1 ) ( a b c d ) = ( a b c d ) ( 1 0 1 1 ) \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{pmatrix} ( 1 1 0 1 ) ( a c b d ) = ( a c b d ) ( 1 1 0 1 )
分别计算两边的乘积:
左边:A B = ( a b a + c b + d ) AB = \begin{pmatrix} a & b \\ a+c & b+d \end{pmatrix} A B = ( a a + c b b + d )
右边:B A = ( a + b b c + d d ) BA = \begin{pmatrix} a+b & b \\ c+d & d \end{pmatrix} B A = ( a + b c + d b d )
根据矩阵相等的定义,对应元素相等,得到方程组: { a = a + b b = b a + c = c + d b + d = d \begin{cases} a = a+b \\ b = b \\ a+c = c+d \\ b+d = d \end{cases} ⎩ ⎨ ⎧ a = a + b b = b a + c = c + d b + d = d
化简方程组:由 a = a + b a = a+b a = a + b 得 b = 0 b = 0 b = 0
由 b + d = d b+d = d b + d = d 得 b = 0 b = 0 b = 0 (与上式一致)
由 a + c = c + d a+c = c+d a + c = c + d 得 a = d a = d a = d
因此,矩阵 B B B 的形式为: B = ( a 0 c a ) B = \begin{pmatrix} a & 0 \\ c & a \end{pmatrix} B = ( a c 0 a ) ,其中 a , c a,c a , c 为任意常数。
定义 :设 A A A 为方阵,k k k 为正整数,则 A A A 的 k k k 次幂定义为: A k = A ⋅ A ⋅ ⋯ ⋅ A ⏟ k 个 A^k = \underbrace{A \cdot A \cdot \cdots \cdot A}_{k\text{个}} A k = k 个 A ⋅ A ⋅ ⋯ ⋅ A 规定:A 0 = E A^0 = E A 0 = E 。
已知 A = ( 1 1 0 1 ) A = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} A = ( 1 0 1 1 ) ,求 A 3 A^3 A 3
先计算 A 2 A^2 A 2 : A 2 = A A = ( 1 1 0 1 ) ( 1 1 0 1 ) = ( 1 2 0 1 ) A^2 = AA = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} A 2 = AA = ( 1 0 1 1 ) ( 1 0 1 1 ) = ( 1 0 2 1 )
再计算 A 3 = A 2 A A^3 = A^2A A 3 = A 2 A : A 3 = A 2 A = ( 1 2 0 1 ) ( 1 1 0 1 ) = ( 1 3 0 1 ) A^3 = A^2A = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} A 3 = A 2 A = ( 1 0 2 1 ) ( 1 0 1 1 ) = ( 1 0 3 1 )
设 A A A 为方阵,k 1 , k 2 k_1,k_2 k 1 , k 2 为非负整数,则:
A k 1 A k 2 = A k 1 + k 2 A^{k_1}A^{k_2} = A^{k_1 + k_2} A k 1 A k 2 = A k 1 + k 2 ;
( A k 1 ) k 2 = A k 1 k 2 (A^{k_1})^{k_2} = A^{k_1 k_2} ( A k 1 ) k 2 = A k 1 k 2 ;
( l A ) k = l k A k (lA)^k = l^k A^k ( l A ) k = l k A k ,其中 l l l 为常数,k k k 为正整数。
【注】 :由于矩阵的乘法不满足交换律,因此一般情况下, ( A B ) k ≠ A k B k (AB)^k \neq A^k B^k ( A B ) k = A k B k ,其中 A , B A,B A , B 为同阶方阵,k k k 为正整数。
若矩阵 A A A ,B B B 可交换(即 A B = B A AB=BA A B = B A ),则有:
A 2 − B 2 = ( A + B ) ( A − B ) = ( A − B ) ( A + B ) A^2 - B^2 = (A+B)(A-B) = (A-B)(A+B) A 2 − B 2 = ( A + B ) ( A − B ) = ( A − B ) ( A + B )
( A + B ) 2 = A 2 + 2 A B + B 2 (A+B)^2 = A^2 + 2AB + B^2 ( A + B ) 2 = A 2 + 2 A B + B 2
( A − B ) 2 = A 2 − 2 A B + B 2 (A-B)^2 = A^2 - 2AB + B^2 ( A − B ) 2 = A 2 − 2 A B + B 2
A 3 − B 3 = ( A − B ) ( A 2 + A B + B 2 ) A^3 - B^3 = (A-B)(A^2 + AB + B^2) A 3 − B 3 = ( A − B ) ( A 2 + A B + B 2 )
A 3 + B 3 = ( A + B ) ( A 2 − A B + B 2 ) A^3 + B^3 = (A+B)(A^2 - AB + B^2) A 3 + B 3 = ( A + B ) ( A 2 − A B + B 2 )
( A B ) k = A k B k (AB)^k = A^k B^k ( A B ) k = A k B k
含单位矩阵的常用公式
A 2 − E = ( A + E ) ( A − E ) A^2 - E = (A+E)(A-E) A 2 − E = ( A + E ) ( A − E ) ( A + E ) 2 = A 2 + 2 A + E (A+E)^2 = A^2 + 2A + E ( A + E ) 2 = A 2 + 2 A + E ( A − E ) 2 = A 2 − 2 A + E (A-E)^2 = A^2 - 2A + E ( A − E ) 2 = A 2 − 2 A + E A 3 − E = ( A − E ) ( A 2 + A + E ) A^3 - E = (A-E)(A^2 + A + E) A 3 − E = ( A − E ) ( A 2 + A + E ) A 3 + E = ( A + E ) ( A 2 − A + E ) A^3 + E = (A+E)(A^2 - A + E) A 3 + E = ( A + E ) ( A 2 − A + E ) 方阵多项式:设多项式: f ( x ) = a m x m + a m − 1 x m − 1 + ⋯ + a 1 x + a 0 f(x) = a_m x^m + a_{m-1} x^{m-1} + \dots + a_1 x + a_0 f ( x ) = a m x m + a m − 1 x m − 1 + ⋯ + a 1 x + a 0 则方阵多项式定义为: f ( A ) = a m A m + a m − 1 A m − 1 + ⋯ + a 1 A + a 0 E f(A) = a_m A^m + a_{m-1} A^{m-1} + \dots + a_1 A + a_0 E f ( A ) = a m A m + a m − 1 A m − 1 + ⋯ + a 1 A + a 0 E
例如:多项式:f ( x ) = x 3 − x 2 + 2 x − 3 f(x) = x^3 - x^2 + 2x - 3 f ( x ) = x 3 − x 2 + 2 x − 3 ,对应的方阵多项式:f ( A ) = A 3 − A 2 + 2 A − 3 E f(A) = A^3 - A^2 + 2A - 3E f ( A ) = A 3 − A 2 + 2 A − 3 E
设 A = ( 1 − 1 2 ) A=\begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ 2 \end{pmatrix} A = 1 − 1 2 ,B = ( 3 1 − 2 ) B=(3\ \ 1\ \ -2) B = ( 3 1 − 2 ) ,求 ( A B ) n (AB)^n ( A B ) n
先计算 A B AB A B :
A B = ( 1 − 1 2 ) ( 3 1 − 2 ) = ( 3 1 − 2 − 3 − 1 2 6 2 − 4 ) AB = \begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ 2 \end{pmatrix} (3\ \ 1\ \ -2) = \begin{pmatrix} 3 & 1 & -2 \\ -3 & -1 & 2 \\ 6 & 2 & -4 \end{pmatrix} A B = 1 − 1 2 ( 3 1 − 2 ) = 3 − 3 6 1 − 1 2 − 2 2 − 4
再计算 B A BA B A :
B A = ( 3 1 − 2 ) ( 1 − 1 2 ) = 3 × 1 + 1 × ( − 1 ) + ( − 2 ) × 2 = − 2 BA = (3\ \ 1\ \ -2)\begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ 2 \end{pmatrix} = 3 \times 1 + 1 \times (-1) + (-2) \times 2 = -2 B A = ( 3 1 − 2 ) 1 − 1 2 = 3 × 1 + 1 × ( − 1 ) + ( − 2 ) × 2 = − 2
利用 B A BA B A 是常数的性质,求 ( A B ) n (AB)^n ( A B ) n :
( A B ) n = ( A B ) ( A B ) ⋯ ( A B ) = A ( B A ) ( B A ) ⋯ ( B A ) B = A ( − 2 ) n − 1 B = ( − 2 ) n − 1 A B (AB)^n = (AB)(AB)\cdots(AB) = A(BA)(BA)\cdots(BA)B = A(-2)^{n-1}B = (-2)^{n-1}AB ( A B ) n = ( A B ) ( A B ) ⋯ ( A B ) = A ( B A ) ( B A ) ⋯ ( B A ) B = A ( − 2 ) n − 1 B = ( − 2 ) n − 1 A B
最终结果:
( A B ) n = ( − 2 ) n − 1 ( 3 1 − 2 − 3 − 1 2 6 2 − 4 ) (AB)^n = (-2)^{n-1} \begin{pmatrix} 3 & 1 & -2 \\ -3 & -1 & 2 \\ 6 & 2 & -4 \end{pmatrix} ( A B ) n = ( − 2 ) n − 1 3 − 3 6 1 − 1 2 − 2 2 − 4
已知 A = ( 2 4 − 6 1 2 − 3 4 8 − 12 ) A=\begin{pmatrix} 2 & 4 & -6 \\ 1 & 2 & -3 \\ 4 & 8 & -12 \end{pmatrix} A = 2 1 4 4 2 8 − 6 − 3 − 12 ,求 A 100 A^{100} A 100
分析矩阵: 矩阵 A A A 的三行成比例,秩 r ( A ) = 1 r(A)=1 r ( A ) = 1 ,可以分解为列向量乘以行向量:
A = α β T A = \alpha\beta^T A = α β T
其中:
α = ( 2 1 4 ) , β T = ( 1 2 − 3 ) \alpha = \begin{pmatrix} 2 \\ 1 \\ 4 \end{pmatrix},\quad \beta^T = \begin{pmatrix} 1 & 2 & -3 \end{pmatrix} α = 2 1 4 , β T = ( 1 2 − 3 )
计算 β T α \beta^T\alpha β T α :
β T α = ( 1 2 − 3 ) ( 2 1 4 ) = 2 + 2 − 12 = − 8 \beta^T\alpha = \begin{pmatrix} 1 & 2 & -3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 2 \\ 1 \\ 4 \end{pmatrix} = 2 + 2 - 12 = -8 β T α = ( 1 2 − 3 ) 2 1 4 = 2 + 2 − 12 = − 8
利用秩1矩阵的幂公式:
A 100 = ( α β T ) 100 = α ( β T α ) 99 β T = ( − 8 ) 99 α β T A^{100} = (\alpha\beta^T)^{100} = \alpha(\beta^T\alpha)^{99}\beta^T = (-8)^{99}\alpha\beta^T A 100 = ( α β T ) 100 = α ( β T α ) 99 β T = ( − 8 ) 99 α β T
最终结果:
A 100 = − 8 99 ( 2 4 − 6 1 2 − 3 4 8 − 12 ) A^{100} = -8^{99} \begin{pmatrix} 2 & 4 & -6 \\ 1 & 2 & -3 \\ 4 & 8 & -12 \end{pmatrix} A 100 = − 8 99 2 1 4 4 2 8 − 6 − 3 − 12
设矩阵 A = ( 1 0 1 0 2 0 1 0 1 ) A=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 2 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \end{pmatrix} A = 1 0 1 0 2 0 1 0 1 ,n ≥ 2 n\ge2 n ≥ 2 为整数,求 A n − 2 A n − 1 A^n-2A^{n-1} A n − 2 A n − 1
先计算 A 2 A^2 A 2 :
A 2 = ( 1 0 1 0 2 0 1 0 1 ) ( 1 0 1 0 2 0 1 0 1 ) = ( 2 0 2 0 4 0 2 0 2 ) = 2 A A^2 = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 2 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 2 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 2 & 0 & 2 \\ 0 & 4 & 0 \\ 2 & 0 & 2 \end{pmatrix} = 2A A 2 = 1 0 1 0 2 0 1 0 1 1 0 1 0 2 0 1 0 1 = 2 0 2 0 4 0 2 0 2 = 2 A
利用递推关系化简:
A n − 2 A n − 1 = A n − 2 ( A 2 − 2 A ) = A n − 2 ⋅ O = O A^n-2A^{n-1} = A^{n-2}(A^2-2A) = A^{n-2} \cdot O = O A n − 2 A n − 1 = A n − 2 ( A 2 − 2 A ) = A n − 2 ⋅ O = O
最终结果:
A n − 2 A n − 1 = ( 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ) A^n-2A^{n-1} = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} A n − 2 A n − 1 = 0 0 0 0 0 0 0 0 0
设 A , B A,B A , B 为 n n n 阶矩阵,( A + B ) 2 = A 2 + 2 A B + B 2 (A+B)^2=A^2+2AB+B^2 ( A + B ) 2 = A 2 + 2 A B + B 2 成立的充要条件是()
选项: (A) A = E A=E A = E (B) B = E B=E B = E (C) A B = B A AB=BA A B = B A (D) A = B A=B A = B
推导:
( A + B ) 2 = ( A + B ) ( A + B ) = A 2 + A B + B A + B 2 (A+B)^2=(A+B)(A+B)=A^2+AB+BA+B^2 ( A + B ) 2 = ( A + B ) ( A + B ) = A 2 + A B + B A + B 2
等式成立需满足:
A B + B A = 2 A B ⟹ B A = A B AB+BA=2AB \implies BA=AB A B + B A = 2 A B ⟹ B A = A B
答案:( C ) \boldsymbol{(C)} ( C )
定义 :将矩阵 A A A 的各行依次变为列后得到的矩阵,即为 A A A 的转置矩阵 A T A^T A T 。
若 A = ( 1 2 3 0 − 1 4 ) A=\begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & -1 & 4 \end{pmatrix} A = ( 1 0 2 − 1 3 4 ) ,则:A T = ( 1 0 2 − 1 3 4 ) A^T = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 2 & -1 \\ 3 & 4 \end{pmatrix} A T = 1 2 3 0 − 1 4
若 B = ( 1 − 2 0 ) B=\begin{pmatrix} 1 \\ -2 \\ 0 \end{pmatrix} B = 1 − 2 0 ,则:B T = ( 1 − 2 0 ) B^T = \begin{pmatrix} 1 & -2 & 0 \end{pmatrix} B T = ( 1 − 2 0 )
( A T ) T = A (A^T)^T = A ( A T ) T = A
( A + B ) T = A T + B T (A+B)^T = A^T + B^T ( A + B ) T = A T + B T ,( A − B ) T = A T − B T (A-B)^T = A^T - B^T ( A − B ) T = A T − B T
( k A ) T = k A T (kA)^T = kA^T ( k A ) T = k A T ,k k k 为常数
( A B ) T = B T A T (AB)^T = B^T A^T ( A B ) T = B T A T ,推广: ( A 1 A 2 ⋯ A m ) T = A m T ⋯ A 2 T A 1 T (A_1 A_2 \cdots A_m)^T = A_m^T \cdots A_2^T A_1^T ( A 1 A 2 ⋯ A m ) T = A m T ⋯ A 2 T A 1 T
( A k ) T = ( A T ) k (A^k)^T = (A^T)^k ( A k ) T = ( A T ) k ,k k k 为正整数
定义 :若矩阵 A A A 满足 A T = A A^T = A A T = A ,则称 A A A 为对称矩阵。
性质 :
等价定义:设 A A A 为 n n n 阶方阵,A = ( a i j ) n × n A=(a_{ij})_{n \times n} A = ( a ij ) n × n ,若 a i j = a j i a_{ij} = a_{ji} a ij = a j i (对所有 i , j i,j i , j ),则 A A A 为对称矩阵。
等价关系:A = ( a i j ) n × n A=(a_{ij})_{n \times n} A = ( a ij ) n × n 为对称矩阵 ⟺ A T = A ⟺ a i j = a j i \iff A^T = A \iff a_{ij} = a_{ji} ⟺ A T = A ⟺ a ij = a j i
例子 :A = ( 1 0 2 0 3 − 1 2 − 1 0 ) A=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 2 \\ 0 & 3 & -1 \\ 2 & -1 & 0 \end{pmatrix} A = 1 0 2 0 3 − 1 2 − 1 0 是对称矩阵。B = ( 1 2 3 − 2 0 1 3 4 5 ) B=\begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ -2 & 0 & 1 \\ 3 & 4 & 5 \end{pmatrix} B = 1 − 2 3 2 0 4 3 1 5 不是对称矩阵。
若 A , B A, B A , B 为同阶对称矩阵,则 A + B , A − B A+B, A-B A + B , A − B 仍为对称矩阵。 证明 : 已知 A T = A , B T = B A^T=A, B^T=B A T = A , B T = B ,则 ( A + B ) T = A T + B T = A + B (A+B)^T = A^T+B^T = A+B ( A + B ) T = A T + B T = A + B ,故 A + B A+B A + B 为对称矩阵; ( A − B ) T = A T − B T = A − B (A-B)^T = A^T-B^T = A-B ( A − B ) T = A T − B T = A − B ,故 A − B A-B A − B 为对称矩阵。
若 A A A 为对称矩阵,则 k A , A m kA, A^m k A , A m 仍为对称矩阵(k k k 为常数,m m m 为正整数)。 证明 : ( k A ) T = k A T = k A (kA)^T = kA^T = kA ( k A ) T = k A T = k A ; ( A m ) T = ( A T ) m = A m (A^m)^T = (A^T)^m = A^m ( A m ) T = ( A T ) m = A m 。
若 A , B A, B A , B 为同阶对称矩阵,则 A B AB A B 为对称矩阵的充要条件是 A B = B A AB=BA A B = B A 。 证明
充分性:若 A B = B A AB=BA A B = B A ,则 ( A B ) T = B T A T = B A = A B (AB)^T = B^T A^T = BA = AB ( A B ) T = B T A T = B A = A B ,故 A B AB A B 为对称矩阵。 必要性:若 A B AB A B 为对称矩阵,则 ( A B ) T = A B = B T A T = B A (AB)^T = AB = B^T A^T = BA ( A B ) T = A B = B T A T = B A ,故 A B = B A AB=BA A B = B A 。 对任意 m × n m\times n m × n 矩阵 A A A ,则 A T A A^TA A T A 、A A T AA^T A A T 均为对称矩阵。 证明 :
对 A T A A^TA A T A :( A T A ) T = A T ( A T ) T = A T A (A^TA)^T = A^T(A^T)^T = A^TA ( A T A ) T = A T ( A T ) T = A T A ,故 A T A A^TA A T A 为对称矩阵。
对 A A T AA^T A A T :( A A T ) T = ( A T ) T A T = A A T (AA^T)^T = (A^T)^T A^T = AA^T ( A A T ) T = ( A T ) T A T = A A T ,故 A A T AA^T A A T 为对称矩阵。
定义 :设 A = ( a i j ) n × n A=(a_{ij})_{n\times n} A = ( a ij ) n × n ,则:A A A 为反对称矩阵 ⟺ A T = − A ⟺ a i j = − a j i \iff A^T = -A \iff a_{ij} = -a_{ji} ⟺ A T = − A ⟺ a ij = − a j i (对所有 i , j i,j i , j )。
性质
主对角线元素全为 0; 关于主对角线对称位置的元素互为相反数。 例子 :A = ( 0 1 − 2 − 1 0 3 2 − 3 0 ) A=\begin{pmatrix} 0 & 1 & -2 \\ -1 & 0 & 3 \\ 2 & -3 & 0 \end{pmatrix} A = 0 − 1 2 1 0 − 3 − 2 3 0 是反对称矩阵;B = ( 1 1 − 2 − 1 0 3 2 − 3 0 ) B=\begin{pmatrix} 1 & 1 & -2 \\ -1 & 0 & 3 \\ 2 & -3 & 0 \end{pmatrix} B = 1 − 1 2 1 0 − 3 − 2 3 0 不是反对称矩阵。
若 A , B A, B A , B 为同阶反对称矩阵,则 A + B , A − B A+B, A-B A + B , A − B 仍为反对称矩阵。 证明 :已知 A T = − A , B T = − B A^T=-A, B^T=-B A T = − A , B T = − B ,则( A + B ) T = A T + B T = − A − B = − ( A + B ) (A+B)^T = A^T+B^T = -A-B = -(A+B) ( A + B ) T = A T + B T = − A − B = − ( A + B ) ,故 A + B A+B A + B 为反对称矩阵;同理,( A − B ) T = A T − B T = − A + B = − ( A − B ) (A-B)^T = A^T-B^T = -A+B = -(A-B) ( A − B ) T = A T − B T = − A + B = − ( A − B ) ,故 A − B A-B A − B 也为反对称矩阵。
若 A A A 为反对称矩阵,k k k 为常数,则 k A kA k A 仍为反对称矩阵。 证明 :( k A ) T = k A T = k ( − A ) = − ( k A ) (kA)^T = kA^T = k(-A) = -(kA) ( k A ) T = k A T = k ( − A ) = − ( k A ) ,故 k A kA k A 为反对称矩阵。
若 A A A 为反对称矩阵,k k k 为正整数,则 A k A^k A k 的性质为: 当 k k k 为偶数时,A k A^k A k 是对称矩阵; 当 k k k 为奇数时,A k A^k A k 是反对称矩阵。 证明 :( A k ) T = ( A T ) k = ( − A ) k = ( − 1 ) k A k (A^k)^T = (A^T)^k = (-A)^k = (-1)^k A^k ( A k ) T = ( A T ) k = ( − A ) k = ( − 1 ) k A k , 当 k k k 为偶数时,( − 1 ) k = 1 (-1)^k=1 ( − 1 ) k = 1 ,故 ( A k ) T = A k (A^k)^T=A^k ( A k ) T = A k ,为对称矩阵; 当 k k k 为奇数时,( − 1 ) k = − 1 (-1)^k=-1 ( − 1 ) k = − 1 ,故 ( A k ) T = − A k (A^k)^T=-A^k ( A k ) T = − A k ,为反对称矩阵。
定义 :设A = ( a i j ) n × n A=(a_{ij})_{n\times n} A = ( a ij ) n × n 为方阵,则行列式$$|A| = \begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \a_{21} & a_{22} & \cdots & a_{2n} \ \vdots & \vdots & & \vdots \ a_{n1} & a_{n2} & \cdots & a_{nn} \end{vmatrix}$$称为矩阵 A A A 的行列式,记为∣ A ∣ |A| ∣ A ∣ ,或det A \det{A} det A 。
【注】 A A A 的行列式 ∣ A ∣ |A| ∣ A ∣ 是一个数。 只有方阵才有行列式。
例如 A = ( 1 2 3 0 − 1 4 0 0 5 ) A=\begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & -1 & 4 \\ 0 & 0 & 5 \end{pmatrix} A = 1 0 0 2 − 1 0 3 4 5 ,则 ∣ A ∣ = ∣ 1 2 3 0 − 1 4 0 0 5 ∣ = − 5 |A|=\begin{vmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & -1 & 4 \\ 0 & 0 & 5 \end{vmatrix}=-5 ∣ A ∣ = 1 0 0 2 − 1 0 3 4 5 = − 5 。
设 A A A ,B B B 为 n n n 阶方阵,k k k 为常数,m m m 为正整数:
∣ A T ∣ = ∣ A ∣ |A^T| = |A| ∣ A T ∣ = ∣ A ∣ ;∣ k A ∣ = k n ∣ A ∣ |kA| = k^n|A| ∣ k A ∣ = k n ∣ A ∣ ;(重要)∣ A B ∣ = ∣ A ∣ ⋅ ∣ B ∣ |AB| = |A| \cdot |B| ∣ A B ∣ = ∣ A ∣ ⋅ ∣ B ∣ ;∣ A m ∣ = ∣ A ∣ m |A^m| = |A|^m ∣ A m ∣ = ∣ A ∣ m ;∣ E ∣ = 1 |E| = 1 ∣ E ∣ = 1 (E E E 为单位矩阵)。例一 :设 A = ( 1 2 0 0 3 0 − 1 4 5 ) A=\begin{pmatrix} 1 & 2 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ -1 & 4 & 5 \end{pmatrix} A = 1 0 − 1 2 3 4 0 0 5 , 计算 ∣ 2 A ∣ |2A| ∣2 A ∣ 与 ∣ A ∣ A |A|A ∣ A ∣ A 。 解: ∣ A ∣ = ∣ 1 2 0 0 3 0 − 1 4 5 ∣ = 1 × ∣ 3 0 4 5 ∣ = 1 × ( 15 − 0 ) = 15 |A| = \begin{vmatrix} 1 & 2 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ -1 & 4 & 5 \end{vmatrix} = 1\times\begin{vmatrix}3&0\\4&5\end{vmatrix} = 1\times(15-0) = 15 ∣ A ∣ = 1 0 − 1 2 3 4 0 0 5 = 1 × 3 4 0 5 = 1 × ( 15 − 0 ) = 15 。 ∣ 2 A ∣ = 2 3 ∣ A ∣ = 8 × 15 = 120 |2A| = 2^3|A| = 8\times15 = 120 ∣2 A ∣ = 2 3 ∣ A ∣ = 8 × 15 = 120 。 ∣ A ∣ A = 15 ( 1 2 0 0 3 0 − 1 4 5 ) = ( 15 30 0 0 45 0 − 15 60 75 ) |A|A = 15\begin{pmatrix} 1 & 2 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ -1 & 4 & 5 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 15 & 30 & 0 \\ 0 & 45 & 0 \\ -15 & 60 & 75 \end{pmatrix} ∣ A ∣ A = 15 1 0 − 1 2 3 4 0 0 5 = 15 0 − 15 30 45 60 0 0 75 。
例二 :设 A A A 为 n n n 阶方阵,且 ∣ A ∣ = 3 |A|=3 ∣ A ∣ = 3 ,则:
计算∣ ∣ A ∣ A T ∣ ||A|A^T| ∣∣ A ∣ A T ∣ :
∣ ∣ A ∣ A T ∣ = ∣ 3 A T ∣ = 3 n ∣ A T ∣ = 3 n ⋅ ∣ A ∣ = 3 n ⋅ 3 = 3 n + 1 \begin{align*} ||A|A^T| &= |3A^T| \\ &= 3^n |A^T| \\ &= 3^n \cdot |A| \\ &= 3^n \cdot 3 \\ &= 3^{n+1} \end{align*} ∣∣ A ∣ A T ∣ = ∣3 A T ∣ = 3 n ∣ A T ∣ = 3 n ⋅ ∣ A ∣ = 3 n ⋅ 3 = 3 n + 1
计算 ∣ ∣ A ∣ A 2 ∣ ||A|A^2| ∣∣ A ∣ A 2 ∣
∣ ∣ A ∣ A 2 ∣ = ∣ 3 A 2 ∣ = 3 n ∣ A 2 ∣ = 3 n ⋅ ∣ A ∣ 2 = 3 n ⋅ 3 2 = 3 n + 2 \begin{align*} ||A|A^2| &= |3A^2| \\ &= 3^n |A^2| \\ &= 3^n \cdot |A|^2 \\ &= 3^n \cdot 3^2 \\ &= 3^{n+2} \end{align*} ∣∣ A ∣ A 2 ∣ = ∣3 A 2 ∣ = 3 n ∣ A 2 ∣ = 3 n ⋅ ∣ A ∣ 2 = 3 n ⋅ 3 2 = 3 n + 2
计算 ∣ ∣ ∣ A ∣ A ∣ A ∣ |||A|A|A| ∣∣∣ A ∣ A ∣ A ∣
∣ ∣ A ∣ A ∣ = 3 n ∣ A ∣ = 3 n + 1 ||A|A| = 3^n |A| = 3^{n+1} ∣∣ A ∣ A ∣ = 3 n ∣ A ∣ = 3 n + 1
∣ ∣ ∣ A ∣ A ∣ A ∣ = ∣ ∣ 3 A ∣ A ∣ = ∣ 3 n ∣ A ∣ A ∣ = ∣ 3 n + 1 A ∣ = ( 3 n + 1 ) n ∣ A ∣ = 3 n 2 + n ⋅ 3 = 3 n 2 + n + 1 \begin{align*} |||A|A|A| &= \left| |3A|A \right| \\ &= |3^n |A| A| \\ &= |3^{n+1}A| \\ &= (3^{n+1})^n |A| \\ &= 3^{n^2 + n} \cdot 3 \\ &= 3^{n^2 + n + 1} \end{align*} ∣∣∣ A ∣ A ∣ A ∣ = ∣ ∣3 A ∣ A ∣ = ∣ 3 n ∣ A ∣ A ∣ = ∣ 3 n + 1 A ∣ = ( 3 n + 1 ) n ∣ A ∣ = 3 n 2 + n ⋅ 3 = 3 n 2 + n + 1
例3 已知 A = ( 2 1 − 1 2 ) A=\begin{pmatrix} 2 & 1 \\ -1 & 2 \end{pmatrix} A = ( 2 − 1 1 2 ) ,E E E 为2阶单位矩阵,矩阵 B B B 满足 B A = B + 2 E BA=B+2E B A = B + 2 E ,求 ∣ B ∣ |B| ∣ B ∣ 。
❌ 常见错误:写成 ( A − E ) B = 2 E (A-E)B=2E ( A − E ) B = 2 E 或 B ( A − 1 ) = 2 E B(A-1)=2E B ( A − 1 ) = 2 E ,都是矩阵乘法顺序或写法错误。
矩阵方程变形
从方程 B A = B + 2 E BA=B+2E B A = B + 2 E 出发:
移项:B A − B = 2 E BA - B = 2E B A − B = 2 E 右边的 B B B 写成 B ⋅ E B \cdot E B ⋅ E :B A − B E = 2 E BA - BE = 2E B A − B E = 2 E 提取公因子(注意矩阵乘法顺序,公因子在左边):B ( A − E ) = 2 E B(A-E) = 2E B ( A − E ) = 2 E 计算 A − E A-E A − E
A − E = ( 2 1 − 1 2 ) − ( 1 0 0 1 ) = ( 1 1 − 1 1 ) A-E = \begin{pmatrix} 2 & 1 \\ -1 & 2 \end{pmatrix} - \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ -1 & 1 \end{pmatrix} A − E = ( 2 − 1 1 2 ) − ( 1 0 0 1 ) = ( 1 − 1 1 1 )
两边取行列式
利用行列式性质:∣ B ( A − E ) ∣ = ∣ B ∣ ⋅ ∣ A − E ∣ |B(A-E)| = |B| \cdot |A-E| ∣ B ( A − E ) ∣ = ∣ B ∣ ⋅ ∣ A − E ∣ ,右边 ∣ 2 E ∣ = 2 2 ∣ E ∣ = 4 |2E|=2^2|E|=4 ∣2 E ∣ = 2 2 ∣ E ∣ = 4 。
计算 ∣ A − E ∣ |A-E| ∣ A − E ∣ :∣ A − E ∣ = ∣ 1 1 − 1 1 ∣ = 1 × 1 − 1 × ( − 1 ) = 2 |A-E| = \begin{vmatrix} 1 & 1 \\ -1 & 1 \end{vmatrix} = 1 \times 1 - 1 \times (-1) = 2 ∣ A − E ∣ = 1 − 1 1 1 = 1 × 1 − 1 × ( − 1 ) = 2
求解 ∣ B ∣ |B| ∣ B ∣
代入等式:∣ B ∣ ⋅ ∣ A − E ∣ = 4 |B| \cdot |A-E| = 4 ∣ B ∣ ⋅ ∣ A − E ∣ = 4 ∣ B ∣ ⋅ 2 = 4 |B| \cdot 2 = 4 ∣ B ∣ ⋅ 2 = 4 解得:∣ B ∣ = 2 |B| = 2 ∣ B ∣ = 2
例4 设 n n n 阶矩阵 A A A 满足 A T A = E A^TA=E A T A = E ,其中 E E E 为 n n n 阶单位矩阵,若 ∣ A ∣ < 0 |A|<0 ∣ A ∣ < 0 ,则 ∣ A + E ∣ = |A+E|= ∣ A + E ∣ = ?
由 A T A = E A^TA=E A T A = E 推导 ∣ A ∣ |A| ∣ A ∣ 的值
∣ A T A ∣ = ∣ E ∣ |A^TA| = |E| ∣ A T A ∣ = ∣ E ∣
利用行列式性质:∣ A T ∣ = ∣ A ∣ |A^T|=|A| ∣ A T ∣ = ∣ A ∣ ,∣ A B ∣ = ∣ A ∣ ∣ B ∣ |AB|=|A||B| ∣ A B ∣ = ∣ A ∣∣ B ∣ ,得:
∣ A T ∣ ∣ A ∣ = 1 ⟹ ∣ A ∣ 2 = 1 |A^T||A| = 1 \implies |A|^2 = 1 ∣ A T ∣∣ A ∣ = 1 ⟹ ∣ A ∣ 2 = 1
又已知 ∣ A ∣ < 0 |A|<0 ∣ A ∣ < 0 ,故 ∣ A ∣ = − 1 |A|=-1 ∣ A ∣ = − 1 。
⚠️ 易错点提醒
行列式没有 ∣ A + B ∣ = ∣ A ∣ + ∣ B ∣ |A+B|=|A|+|B| ∣ A + B ∣ = ∣ A ∣ + ∣ B ∣ 这种公式 ,所以不能直接用 ∣ A + E ∣ = ∣ A ∣ + ∣ E ∣ = − 1 + 1 = 0 |A+E|=|A|+|E|=-1+1=0 ∣ A + E ∣ = ∣ A ∣ + ∣ E ∣ = − 1 + 1 = 0 来计算,这种做法是完全错误的。
正确的公式只有:
∣ A B ∣ = ∣ A ∣ ∣ B ∣ |AB|=|A||B| ∣ A B ∣ = ∣ A ∣∣ B ∣ (A , B A,B A , B 为同阶方阵)∣ A T ∣ = ∣ A ∣ |A^T|=|A| ∣ A T ∣ = ∣ A ∣ 正确推导 ∣ A + E ∣ |A+E| ∣ A + E ∣
利用已知条件 A T A = E A^TA=E A T A = E ,把 E E E 替换成 A T A A^TA A T A :
∣ A + E ∣ = ∣ A + A T A ∣ |A+E| = |A + A^TA| ∣ A + E ∣ = ∣ A + A T A ∣
提取公因子 A A A (注意矩阵乘法顺序):
∣ A + A T A ∣ = ∣ ( E + A T ) A ∣ |A + A^TA| = |(E + A^T)A| ∣ A + A T A ∣ = ∣ ( E + A T ) A ∣
利用行列式乘法性质 ∣ A B ∣ = ∣ A ∣ ∣ B ∣ |AB|=|A||B| ∣ A B ∣ = ∣ A ∣∣ B ∣ :
∣ ( E + A T ) A ∣ = ∣ E + A T ∣ ⋅ ∣ A ∣ |(E + A^T)A| = |E + A^T| \cdot |A| ∣ ( E + A T ) A ∣ = ∣ E + A T ∣ ⋅ ∣ A ∣
已知 ∣ A ∣ = − 1 |A|=-1 ∣ A ∣ = − 1 ,代入得:
∣ E + A T ∣ ⋅ ∣ A ∣ = − ∣ E + A T ∣ |E + A^T| \cdot |A| = -|E + A^T| ∣ E + A T ∣ ⋅ ∣ A ∣ = − ∣ E + A T ∣
又因为 E = E T , ( E + A ) T = E T + A T = E + A T E = E^T,(E+A)^T = E^T + A^T = E + A^T E = E T , ( E + A ) T = E T + A T = E + A T ,而 ∣ C T ∣ = ∣ C ∣ |C^T|=|C| ∣ C T ∣ = ∣ C ∣ ,所以:
∣ E + A T ∣ = ∣ ( E + A ) T ∣ = ∣ E + A ∣ = ∣ A + E ∣ |E + A^T| = |(E + A)^T| = |E + A| = |A + E| ∣ E + A T ∣ = ∣ ( E + A ) T ∣ = ∣ E + A ∣ = ∣ A + E ∣
因此:
∣ A + E ∣ = − ∣ A + E ∣ |A+E| = -|A+E| ∣ A + E ∣ = − ∣ A + E ∣
移项得:
2 ∣ A + E ∣ = 0 ⟹ ∣ A + E ∣ = 0 2|A+E| = 0 \implies |A+E| = 0 2∣ A + E ∣ = 0 ⟹ ∣ A + E ∣ = 0
定义 :设A = ( a i j ) n × n A=(a_{ij})_{n\times n} A = ( a ij ) n × n ,∣ A ∣ |A| ∣ A ∣ 中元素 a i j a_{ij} a ij 的代数余子式为 A i j ( i , j = 1 , 2 , … , n ) A_{ij}\ (i,j=1,2,\dots,n) A ij ( i , j = 1 , 2 , … , n ) ,则矩阵 A A A 的伴随矩阵 A ∗ A^* A ∗ 定义为:
A ∗ = ( A 11 A 21 … A n 1 A 12 A 22 … A n 2 ⋮ ⋮ ⋮ A 1 n A 2 n … A n n ) A^* = \begin{pmatrix} A_{11} & A_{21} & \dots & A_{n1} \\ A_{12} & A_{22} & \dots & A_{n2} \\ \vdots & \vdots & & \vdots \\ A_{1n} & A_{2n} & \dots & A_{nn} \end{pmatrix} A ∗ = A 11 A 12 ⋮ A 1 n A 21 A 22 ⋮ A 2 n … … … A n 1 A n 2 ⋮ A nn
【注】 :
A ∗ A^* A ∗ 的元素是 a i j a_{ij} a ij 的代数余子式,构造时需要将行的代数余子式放到对应列上 (即按行求,按列放)。任意方阵都有伴随矩阵。 只有方阵才有伴随矩阵。 例1
设A = ( 1 1 1 2 1 3 1 1 4 ) A=\begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 2 & 1 & 3 \\ 1 & 1 & 4 \end{pmatrix} A = 1 2 1 1 1 1 1 3 4 求 A ∗ A^* A ∗ 。
计算所有代数余子式
A 11 = ( − 1 ) 1 + 1 ∣ 1 3 1 4 ∣ = 1 A 12 = ( − 1 ) 1 + 2 ∣ 2 3 1 4 ∣ = − 5 A 13 = ( − 1 ) 1 + 3 ∣ 2 1 1 1 ∣ = 1 A 21 = ( − 1 ) 2 + 1 ∣ 1 1 1 4 ∣ = − 3 A 22 = ( − 1 ) 2 + 2 ∣ 1 1 1 4 ∣ = 3 A 23 = ( − 1 ) 2 + 3 ∣ 1 1 1 1 ∣ = 0 A 31 = ( − 1 ) 3 + 1 ∣ 1 1 1 3 ∣ = 2 A 32 = ( − 1 ) 3 + 2 ∣ 1 1 2 3 ∣ = − 1 A 33 = ( − 1 ) 3 + 3 ∣ 1 1 2 1 ∣ = − 1 \begin{align*} A_{11} &= (-1)^{1+1}\begin{vmatrix}1 & 3 \\ 1 & 4\end{vmatrix} = 1 \\ A_{12} &= (-1)^{1+2}\begin{vmatrix}2 & 3 \\ 1 & 4\end{vmatrix} = -5 \\ A_{13} &= (-1)^{1+3}\begin{vmatrix}2 & 1 \\ 1 & 1\end{vmatrix} = 1 \\ A_{21} &= (-1)^{2+1}\begin{vmatrix}1 & 1 \\ 1 & 4\end{vmatrix} = -3 \\ A_{22} &= (-1)^{2+2}\begin{vmatrix}1 & 1 \\ 1 & 4\end{vmatrix} = 3 \\ A_{23} &= (-1)^{2+3}\begin{vmatrix}1 & 1 \\ 1 & 1\end{vmatrix} = 0 \\ A_{31} &= (-1)^{3+1}\begin{vmatrix}1 & 1 \\ 1 & 3\end{vmatrix} = 2 \\ A_{32} &= (-1)^{3+2}\begin{vmatrix}1 & 1 \\ 2 & 3\end{vmatrix} = -1 \\ A_{33} &= (-1)^{3+3}\begin{vmatrix}1 & 1 \\ 2 & 1\end{vmatrix} = -1 \end{align*} A 11 A 12 A 13 A 21 A 22 A 23 A 31 A 32 A 33 = ( − 1 ) 1 + 1 1 1 3 4 = 1 = ( − 1 ) 1 + 2 2 1 3 4 = − 5 = ( − 1 ) 1 + 3 2 1 1 1 = 1 = ( − 1 ) 2 + 1 1 1 1 4 = − 3 = ( − 1 ) 2 + 2 1 1 1 4 = 3 = ( − 1 ) 2 + 3 1 1 1 1 = 0 = ( − 1 ) 3 + 1 1 1 1 3 = 2 = ( − 1 ) 3 + 2 1 2 1 3 = − 1 = ( − 1 ) 3 + 3 1 2 1 1 = − 1
将 A i j A_{ij} A ij 按行求、按列放 ,得到:
A ∗ = ( A 11 A 21 A 31 A 12 A 22 A 32 A 13 A 23 A 33 ) = ( 1 − 3 2 − 5 3 − 1 1 0 − 1 ) A^* = \begin{pmatrix} A_{11} & A_{21} & A_{31} \\ A_{12} & A_{22} & A_{32} \\ A_{13} & A_{23} & A_{33} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & -3 & 2 \\ -5 & 3 & -1 \\ 1 & 0 & -1 \end{pmatrix} A ∗ = A 11 A 12 A 13 A 21 A 22 A 23 A 31 A 32 A 33 = 1 − 5 1 − 3 3 0 2 − 1 − 1
对任意方阵 A A A ,都有 A A ∗ = A ∗ A = ∣ A ∣ E AA^* = A^*A = |A|E A A ∗ = A ∗ A = ∣ A ∣ E 。(不管A A A 是否可逆均成立) 设A = ( a 11 a 12 a 13 a 21 a 22 a 23 a 31 a 32 a 33 ) A = \begin{pmatrix} a_{11} & a_{12} & a_{13} \\ a_{21} & a_{22} & a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{pmatrix} A = a 11 a 21 a 31 a 12 a 22 a 32 a 13 a 23 a 33 , A ∗ = ( A 11 A 21 A 31 A 12 A 22 A 32 A 13 A 23 A 33 ) A^* = \begin{pmatrix} A_{11} & A_{21} & A_{31} \\ A_{12} & A_{22} & A_{32} \\ A_{13} & A_{23} & A_{33} \end{pmatrix} A ∗ = A 11 A 12 A 13 A 21 A 22 A 23 A 31 A 32 A 33 其中 A i j A_{ij} A ij 是 ∣ A ∣ |A| ∣ A ∣ 中元素 a i j a_{ij} a ij 的代数余子式。
计算 A A ∗ AA^* A A ∗ :A A ∗ = ( a 11 a 12 a 13 a 21 a 22 a 23 a 31 a 32 a 33 ) ( A 11 A 21 A 31 A 12 A 22 A 32 A 13 A 23 A 33 ) AA^* = \begin{pmatrix} a_{11} & a_{12} & a_{13} \\ a_{21} & a_{22} & a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{pmatrix} \begin{pmatrix} A_{11} & A_{21} & A_{31} \\ A_{12} & A_{22} & A_{32} \\ A_{13} & A_{23} & A_{33} \end{pmatrix} A A ∗ = a 11 a 21 a 31 a 12 a 22 a 32 a 13 a 23 a 33 A 11 A 12 A 13 A 21 A 22 A 23 A 31 A 32 A 33
根据行列式按行展开的性质:
主对角线元素:a i 1 A i 1 + a i 2 A i 2 + a i 3 A i 3 = ∣ A ∣ a_{i1}A_{i1} + a_{i2}A_{i2} + a_{i3}A_{i3} = |A| a i 1 A i 1 + a i 2 A i 2 + a i 3 A i 3 = ∣ A ∣ 非主对角线元素:a i 1 A j 1 + a i 2 A j 2 + a i 3 A j 3 = 0 ( i ≠ j ) a_{i1}A_{j1} + a_{i2}A_{j2} + a_{i3}A_{j3} = 0\ (i\neq j) a i 1 A j 1 + a i 2 A j 2 + a i 3 A j 3 = 0 ( i = j ) 因此:A A ∗ = ( ∣ A ∣ 0 0 0 ∣ A ∣ 0 0 0 ∣ A ∣ ) = ∣ A ∣ ( 1 0 0 0 1 0 0 0 1 ) = ∣ A ∣ E AA^* = \begin{pmatrix} |A| & 0 & 0 \\ 0 & |A| & 0 \\ 0 & 0 & |A| \end{pmatrix} = |A| \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} = |A|E A A ∗ = ∣ A ∣ 0 0 0 ∣ A ∣ 0 0 0 ∣ A ∣ = ∣ A ∣ 1 0 0 0 1 0 0 0 1 = ∣ A ∣ E
同理可证 A ∗ A = ∣ A ∣ E A^*A = |A|E A ∗ A = ∣ A ∣ E 。
若 A A A 为 n n n 阶方阵,则 ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 |A^*| = |A|^{n-1} ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 。(不管A A A 是否可逆均成立) ① 当 ∣ A ∣ = 0 |A|=0 ∣ A ∣ = 0 且 r ( A ) < n − 1 r(A)<n-1 r ( A ) < n − 1 时:A A A 的所有 n − 1 n-1 n − 1 阶子式全为 0 0 0 ,因此 A ∗ = O A^*=O A ∗ = O (零矩阵), 此时 ∣ A ∗ ∣ = 0 |A^*|=0 ∣ A ∗ ∣ = 0 ,而 ∣ A ∣ n − 1 = 0 n − 1 = 0 |A|^{n-1}=0^{n-1}=0 ∣ A ∣ n − 1 = 0 n − 1 = 0 , 故 ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 |A^*|=|A|^{n-1} ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 成立。
② 当 ∣ A ∣ = 0 |A|=0 ∣ A ∣ = 0 且 r ( A ) = n − 1 r(A)=n-1 r ( A ) = n − 1 时: 由 A A ∗ = ∣ A ∣ E = O AA^*=|A|E=O A A ∗ = ∣ A ∣ E = O ,可知 A ∗ A^* A ∗ 的列向量都是 A x = 0 Ax=0 A x = 0 的解。A x = 0 Ax=0 A x = 0 的基础解系含 n − r ( A ) = n − ( n − 1 ) = 1 n-r(A)=n-(n-1)=1 n − r ( A ) = n − ( n − 1 ) = 1 个线性无关解,因此 r ( A ∗ ) ≤ 1 r(A^*)\le1 r ( A ∗ ) ≤ 1 。 又因 r ( A ) = n − 1 r(A)=n-1 r ( A ) = n − 1 ,A A A 至少有一个 n − 1 n-1 n − 1 阶子式非零,故 r ( A ∗ ) = 1 r(A^*)=1 r ( A ∗ ) = 1 。 秩为 1 1 1 的 n n n 阶矩阵(n ≥ 2 n\ge2 n ≥ 2 )行列式必为 0 0 0 ,即 ∣ A ∗ ∣ = 0 |A^*|=0 ∣ A ∗ ∣ = 0 , 而 ∣ A ∣ n − 1 = 0 n − 1 = 0 |A|^{n-1}=0^{n-1}=0 ∣ A ∣ n − 1 = 0 n − 1 = 0 ,故 ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 |A^*|=|A|^{n-1} ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 成立。
③ 当 ∣ A ∣ ≠ 0 |A|\ne0 ∣ A ∣ = 0 (A A A 可逆)时: 已知 A A ∗ = ∣ A ∣ E AA^*=|A|E A A ∗ = ∣ A ∣ E ,两边同时取行列式:∣ A A ∗ ∣ = ∣ ∣ A ∣ E ∣ |AA^*|=||A|E| ∣ A A ∗ ∣ = ∣∣ A ∣ E ∣ 左边:∣ A A ∗ ∣ = ∣ A ∣ ⋅ ∣ A ∗ ∣ |AA^*|=|A|\cdot|A^*| ∣ A A ∗ ∣ = ∣ A ∣ ⋅ ∣ A ∗ ∣ 右边:由行列式数乘性质 ∣ k E ∣ = k n |kE|=k^n ∣ k E ∣ = k n ,得 ∣ ∣ A ∣ E ∣ = ∣ A ∣ n ⋅ ∣ E ∣ = ∣ A ∣ n ||A|E|=|A|^n\cdot|E|=|A|^n ∣∣ A ∣ E ∣ = ∣ A ∣ n ⋅ ∣ E ∣ = ∣ A ∣ n 联立得:∣ A ∣ ⋅ ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n |A|\cdot|A^*|=|A|^n ∣ A ∣ ⋅ ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n 因 ∣ A ∣ ≠ 0 |A|\ne0 ∣ A ∣ = 0 ,两边除以 ∣ A ∣ |A| ∣ A ∣ ,得:∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 |A^*|=|A|^{n-1} ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1
综上,对任意 n n n 阶方阵 A A A ,均有 ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 |A^*|=|A|^{n-1} ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 。
( A T ) ∗ = ( A ∗ ) T (A^T)^* = (A^*)^T ( A T ) ∗ = ( A ∗ ) T 设3阶方阵:
A = ( a 11 a 12 a 13 a 21 a 22 a 23 a 31 a 32 a 33 ) A = \begin{pmatrix} a_{11} & a_{12} & a_{13} \\ a_{21} & a_{22} & a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{pmatrix} A = a 11 a 21 a 31 a 12 a 22 a 32 a 13 a 23 a 33
伴随矩阵定义:
A ∗ = ( A 11 A 21 A 31 A 12 A 22 A 32 A 13 A 23 A 33 ) A^* = \begin{pmatrix} A_{11} & A_{21} & A_{31} \\ A_{12} & A_{22} & A_{32} \\ A_{13} & A_{23} & A_{33} \end{pmatrix} A ∗ = A 11 A 12 A 13 A 21 A 22 A 23 A 31 A 32 A 33
其中 A i j A_{ij} A ij 是 a i j a_{ij} a ij 的代数余子式。
对 A ∗ A^* A ∗ 转置:
( A ∗ ) T = ( A 11 A 12 A 13 A 21 A 22 A 23 A 31 A 32 A 33 ) (A^*)^T = \begin{pmatrix} A_{11} & A_{12} & A_{13} \\ A_{21} & A_{22} & A_{23} \\ A_{31} & A_{32} & A_{33} \end{pmatrix} ( A ∗ ) T = A 11 A 21 A 31 A 12 A 22 A 32 A 13 A 23 A 33
A A A 的转置:
A T = ( a 11 a 21 a 31 a 12 a 22 a 32 a 13 a 23 a 33 ) A^T = \begin{pmatrix} a_{11} & a_{21} & a_{31} \\ a_{12} & a_{22} & a_{32} \\ a_{13} & a_{23} & a_{33} \end{pmatrix} A T = a 11 a 12 a 13 a 21 a 22 a 23 a 31 a 32 a 33
注意:转置不改变行列式的代数余子式,即 A T A^T A T 中 a j i a_{ji} a j i 的代数余子式就是 A i j A_{ij} A ij 。因此:
( A T ) ∗ = ( A 11 A 12 A 13 A 21 A 22 A 23 A 31 A 32 A 33 ) (A^T)^* = \begin{pmatrix} A_{11} & A_{12} & A_{13} \\ A_{21} & A_{22} & A_{23} \\ A_{31} & A_{32} & A_{33} \end{pmatrix} ( A T ) ∗ = A 11 A 21 A 31 A 12 A 22 A 32 A 13 A 23 A 33
对比可得:
( A T ) ∗ = ( A ∗ ) T (A^T)^* = (A^*)^T ( A T ) ∗ = ( A ∗ ) T
( k A ) ∗ = k n − 1 A ∗ (kA)^* = k^{n-1}A^* ( k A ) ∗ = k n − 1 A ∗ 以3阶矩阵为例推导,设 A A A 为3阶方阵,常数 k k k :
k A = ( k a k b k c k d k e k f k h k i k g ) kA = \begin{pmatrix} ka & kb & kc \\ kd & ke & kf \\ kh & ki & kg \end{pmatrix} k A = k a k d k h k b k e k i k c k f k g
取 k A kA k A 的元素 ( 1 , 1 ) (1,1) ( 1 , 1 ) 的代数余子式:
A 11 ( k A ) = ( − 1 ) 1 + 1 ∣ k e k f k i k g ∣ = k 2 ( − 1 ) 1 + 1 ∣ e f i g ∣ = k 2 A 11 ( A ) A_{11}(kA) = (-1)^{1+1} \begin{vmatrix} ke & kf \\ ki & kg \end{vmatrix} = k^2 (-1)^{1+1} \begin{vmatrix} e & f \\ i & g \end{vmatrix} = k^2 A_{11}(A) A 11 ( k A ) = ( − 1 ) 1 + 1 k e k i k f k g = k 2 ( − 1 ) 1 + 1 e i f g = k 2 A 11 ( A )
同理,k A kA k A 的所有代数余子式都等于 k 3 − 1 = k 2 k^{3-1}=k^2 k 3 − 1 = k 2 乘以 A A A 对应的代数余子式,因此:
( k A ) ∗ = k 2 A ∗ (kA)^* = k^{2}A^* ( k A ) ∗ = k 2 A ∗
推广到 n n n 阶方阵,每个 n − 1 n-1 n − 1 阶代数余子式都会提出 k n − 1 k^{n-1} k n − 1 ,故:
( k A ) ∗ = k n − 1 A ∗ (kA)^* = k^{n-1}A^* ( k A ) ∗ = k n − 1 A ∗
若二阶方阵A = ( a b c d ) A = \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \end{pmatrix} A = ( a c b d ) ,则其伴随矩阵为:A ∗ = ( d − b − c a ) A^* = \begin{pmatrix} d & -b \\ -c & a \end{pmatrix} A ∗ = ( d − c − b a ) 主对角线元素互换位置,副对角线元素变相反数 根据伴随矩阵的定义,A ∗ A^* A ∗ 的元素是 A A A 的代数余子式:
A 11 = ( − 1 ) 1 + 1 ∣ d ∣ = d A_{11} = (-1)^{1+1} \begin{vmatrix} d \end{vmatrix} = d A 11 = ( − 1 ) 1 + 1 d = d A 12 = ( − 1 ) 1 + 2 ∣ c ∣ = − c A_{12} = (-1)^{1+2} \begin{vmatrix} c \end{vmatrix} = -c A 12 = ( − 1 ) 1 + 2 c = − c A 21 = ( − 1 ) 2 + 1 ∣ b ∣ = − b A_{21} = (-1)^{2+1} \begin{vmatrix} b \end{vmatrix} = -b A 21 = ( − 1 ) 2 + 1 b = − b A 22 = ( − 1 ) 2 + 2 ∣ a ∣ = a A_{22} = (-1)^{2+2} \begin{vmatrix} a \end{vmatrix} = a A 22 = ( − 1 ) 2 + 2 a = a 将代数余子式转置,得到伴随矩阵:
A ∗ = ( A 11 A 21 A 12 A 22 ) = ( d − b − c a ) A^* = \begin{pmatrix} A_{11} & A_{21} \\ A_{12} & A_{22} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} d & -b \\ -c & a \end{pmatrix} A ∗ = ( A 11 A 12 A 21 A 22 ) = ( d − c − b a )
例 设A = ( 2 1 3 1 1 4 0 0 5 ) A = \begin{pmatrix} 2 & 1 & 3 \\ 1 & 1 & 4 \\ 0 & 0 & 5 \end{pmatrix} A = 2 1 0 1 1 0 3 4 5 计算:∣ 2 A ∗ ∣ |2A^*| ∣2 A ∗ ∣
按第三行展开行列式:
∣ A ∣ = ∣ 2 1 3 1 1 4 0 0 5 ∣ = 5 × ( − 1 ) 3 + 3 ∣ 2 1 1 1 ∣ = 5 × ( 2 × 1 − 1 × 1 ) = 5 × 1 = 5 |A| = \begin{vmatrix} 2 & 1 & 3 \\ 1 & 1 & 4 \\ 0 & 0 & 5 \end{vmatrix} = 5 \times (-1)^{3+3} \begin{vmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 1 \end{vmatrix} = 5 \times (2 \times 1 - 1 \times 1) = 5 \times 1 = 5 ∣ A ∣ = 2 1 0 1 1 0 3 4 5 = 5 × ( − 1 ) 3 + 3 2 1 1 1 = 5 × ( 2 × 1 − 1 × 1 ) = 5 × 1 = 5
行列式数乘性质:∣ k M ∣ = k n ∣ M ∣ |kM| = k^n |M| ∣ k M ∣ = k n ∣ M ∣ ,这里 k = 2 k=2 k = 2 ,n = 3 n=3 n = 3 (A A A 是3阶方阵)∣ 2 A ∗ ∣ = 2 3 ∣ A ∗ ∣ = 8 ∣ A ∗ ∣ |2A^*| = 2^3 |A^*| = 8 |A^*| ∣2 A ∗ ∣ = 2 3 ∣ A ∗ ∣ = 8∣ A ∗ ∣
伴随矩阵行列式公式:∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 |A^*| = |A|^{n-1} ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 ,这里 n = 3 n=3 n = 3 ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ 3 − 1 = ∣ A ∣ 2 = 5 2 = 25 |A^*| = |A|^{3-1} = |A|^2 = 5^2 = 25 ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ 3 − 1 = ∣ A ∣ 2 = 5 2 = 25
∣ 2 A ∗ ∣ = 8 × 25 = 200 |2A^*| = 8 \times 25 = 200 ∣2 A ∗ ∣ = 8 × 25 = 200
最终答案:∣ 2 A ∗ ∣ = 200 |2A^*| = 200 ∣2 A ∗ ∣ = 200
设三阶矩阵 A = ( a i j ) 3 × 3 A=(a_{ij})_{3\times3} A = ( a ij ) 3 × 3 满足 A ∗ = A T A^*=A^T A ∗ = A T ,若 a 11 , a 12 , a 13 a_{11},a_{12},a_{13} a 11 , a 12 , a 13 为三个相等的正数,则 a 11 = a_{11}= a 11 = ?
伴随矩阵定义为:
A ∗ = ( A 11 A 21 A 31 A 12 A 22 A 32 A 13 A 23 A 33 ) A^* = \begin{pmatrix} A_{11} & A_{21} & A_{31} \\ A_{12} & A_{22} & A_{32} \\ A_{13} & A_{23} & A_{33} \end{pmatrix} A ∗ = A 11 A 12 A 13 A 21 A 22 A 23 A 31 A 32 A 33
其中 A i j A_{ij} A ij 是 a i j a_{ij} a ij 的代数余子式。 转置矩阵定义为:
A T = ( a 11 a 21 a 31 a 12 a 22 a 32 a 13 a 23 a 33 ) A^T = \begin{pmatrix} a_{11} & a_{21} & a_{31} \\ a_{12} & a_{22} & a_{32} \\ a_{13} & a_{23} & a_{33} \end{pmatrix} A T = a 11 a 12 a 13 a 21 a 22 a 23 a 31 a 32 a 33
由 A ∗ = A T A^*=A^T A ∗ = A T ,对应元素相等,可得:
a i j = A i j ( ∀ i , j ) a_{ij} = A_{ij} \quad (\forall i,j) a ij = A ij ( ∀ i , j )
按第一行展开行列式:
∣ A ∣ = a 11 A 11 + a 12 A 12 + a 13 A 13 |A| = a_{11}A_{11} + a_{12}A_{12} + a_{13}A_{13} ∣ A ∣ = a 11 A 11 + a 12 A 12 + a 13 A 13
代入 a i j = A i j a_{ij}=A_{ij} a ij = A ij ,得:
∣ A ∣ = a 11 2 + a 12 2 + a 13 2 |A| = a_{11}^2 + a_{12}^2 + a_{13}^2 ∣ A ∣ = a 11 2 + a 12 2 + a 13 2
已知 a 11 , a 12 , a 13 a_{11},a_{12},a_{13} a 11 , a 12 , a 13 为三个相等的正数,设 a 11 = a 12 = a 13 = x > 0 a_{11}=a_{12}=a_{13}=x>0 a 11 = a 12 = a 13 = x > 0 ,则:
∣ A ∣ = 3 x 2 > 0 |A| = 3x^2 > 0 ∣ A ∣ = 3 x 2 > 0
伴随矩阵行列式满足:
∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ 3 − 1 = ∣ A ∣ 2 |A^*| = |A|^{3-1} = |A|^2 ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ 3 − 1 = ∣ A ∣ 2
又 A ∗ = A T A^*=A^T A ∗ = A T ,而 ∣ A T ∣ = ∣ A ∣ |A^T|=|A| ∣ A T ∣ = ∣ A ∣ ,因此:
∣ A ∣ 2 = ∣ A ∣ |A|^2 = |A| ∣ A ∣ 2 = ∣ A ∣
整理得:
∣ A ∣ ( ∣ A ∣ − 1 ) = 0 |A|(|A|-1)=0 ∣ A ∣ ( ∣ A ∣ − 1 ) = 0
解得 ∣ A ∣ = 0 |A|=0 ∣ A ∣ = 0 或 ∣ A ∣ = 1 |A|=1 ∣ A ∣ = 1 。 结合 ∣ A ∣ = 3 x 2 > 0 |A|=3x^2>0 ∣ A ∣ = 3 x 2 > 0 ,排除 ∣ A ∣ = 0 |A|=0 ∣ A ∣ = 0 ,故 ∣ A ∣ = 1 |A|=1 ∣ A ∣ = 1 。
将 ∣ A ∣ = 1 |A|=1 ∣ A ∣ = 1 代入 ∣ A ∣ = 3 x 2 |A|=3x^2 ∣ A ∣ = 3 x 2 ,得:
3 x 2 = 1 3x^2 = 1 3 x 2 = 1
解得:
x = 3 3 x = \frac{\sqrt{3}}{3} x = 3 3
因此:
a 11 = 3 3 a_{11} = \frac{\sqrt{3}}{3} a 11 = 3 3
最终答案:a 11 = 3 3 \boldsymbol{a_{11} = \dfrac{\sqrt{3}}{3}} a 11 = 3 3
设 A A A 是 n n n 阶方阵,若存在 n n n 阶方阵 B B B ,使A B = B A = E AB = BA = E A B = B A = E ,则称 A A A 是可逆矩阵,B B B 为 A A A 的逆矩阵,记作 A − 1 A^{-1} A − 1 ,即 A − 1 = B A^{-1} = B A − 1 = B 。
设矩阵
A = ( 1 1 0 1 ) , B = ( 1 − 1 0 1 ) A = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}, \quad B = \begin{pmatrix} 1 & -1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} A = ( 1 0 1 1 ) , B = ( 1 0 − 1 1 )
验证 A A A 与 B B B 是否互为逆矩阵:
计算 A B AB A B : A B = ( 1 1 0 1 ) ( 1 − 1 0 1 ) = ( 1 ⋅ 1 + 1 ⋅ 0 1 ⋅ ( − 1 ) + 1 ⋅ 1 0 ⋅ 1 + 1 ⋅ 0 0 ⋅ ( − 1 ) + 1 ⋅ 1 ) = ( 1 0 0 1 ) = E AB = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & -1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 \cdot 1 + 1 \cdot 0 & 1 \cdot (-1) + 1 \cdot 1 \\ 0 \cdot 1 + 1 \cdot 0 & 0 \cdot (-1) + 1 \cdot 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = E A B = ( 1 0 1 1 ) ( 1 0 − 1 1 ) = ( 1 ⋅ 1 + 1 ⋅ 0 0 ⋅ 1 + 1 ⋅ 0 1 ⋅ ( − 1 ) + 1 ⋅ 1 0 ⋅ ( − 1 ) + 1 ⋅ 1 ) = ( 1 0 0 1 ) = E
计算 B A BA B A : B A = ( 1 − 1 0 1 ) ( 1 1 0 1 ) = ( 1 ⋅ 1 + ( − 1 ) ⋅ 0 1 ⋅ 1 + ( − 1 ) ⋅ 1 0 ⋅ 1 + 1 ⋅ 0 0 ⋅ 1 + 1 ⋅ 1 ) = ( 1 0 0 1 ) = E BA = \begin{pmatrix} 1 & -1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 \cdot 1 + (-1) \cdot 0 & 1 \cdot 1 + (-1) \cdot 1 \\ 0 \cdot 1 + 1 \cdot 0 & 0 \cdot 1 + 1 \cdot 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} = E B A = ( 1 0 − 1 1 ) ( 1 0 1 1 ) = ( 1 ⋅ 1 + ( − 1 ) ⋅ 0 0 ⋅ 1 + 1 ⋅ 0 1 ⋅ 1 + ( − 1 ) ⋅ 1 0 ⋅ 1 + 1 ⋅ 1 ) = ( 1 0 0 1 ) = E
因为 A B = B A = E AB = BA = E A B = B A = E ,根据逆矩阵的定义,矩阵 A A A 可逆,其逆矩阵为:A − 1 = B = ( 1 − 1 0 1 ) A^{-1} = B = \begin{pmatrix} 1 & -1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} A − 1 = B = ( 1 0 − 1 1 )
【注】 若A A A 是一个n n n 阶可逆矩阵,则它的逆矩阵是唯一的。
A B 1 = B 1 A = E AB_1 = B_1A = E A B 1 = B 1 A = E
A B 2 = B 2 A = E AB_2 = B_2A = E A B 2 = B 2 A = E
B 1 = B 1 E = B 1 ( A B 2 ) = ( B 1 A ) B 2 = E B 2 = B 2 B_1 = B_1E = B_1(AB_2) = (B_1A)B_2 = EB_2 = B_2 B 1 = B 1 E = B 1 ( A B 2 ) = ( B 1 A ) B 2 = E B 2 = B 2
又如A = ( 1 1 0 0 ) A=\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 0 \end{pmatrix} A = ( 1 0 1 0 ) ,对于任意二阶方阵B B B ,都有A B ≠ E AB \neq E A B = E ,则A A A 不可逆,没有逆矩阵。
【注】 未必任何方阵都有逆矩阵.方阵分为可逆,不可逆,二者必居其一.
定义 当 ∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 时,称 A A A 为非奇异矩阵,当 ∣ A ∣ = 0 |A| = 0 ∣ A ∣ = 0 时,称 A A A 为奇异矩阵。
方阵可逆的充要条件 :n n n 阶方阵 A A A 可逆的充要条件是 ∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 ,且 A − 1 = 1 ∣ A ∣ A ∗ A^{-1} = \frac{1}{|A|}A^* A − 1 = ∣ A ∣ 1 A ∗ 。
(1)必要性 如果 A A A 可逆,则 A A − 1 = E AA^{-1} = E A A − 1 = E ,从而 ∣ A ∣ ∣ A − 1 ∣ = ∣ A A − 1 ∣ = ∣ E ∣ = 1 |A||A^{-1}| = |AA^{-1}| = |E| = 1 ∣ A ∣∣ A − 1 ∣ = ∣ A A − 1 ∣ = ∣ E ∣ = 1 ,则 ∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 。又A A ∗ = A ∗ A = ∣ A ∣ E , AA^* = A^*A = |A|E, A A ∗ = A ∗ A = ∣ A ∣ E , 从而A 1 ∣ A ∣ A ∗ = 1 ∣ A ∣ A ∗ A = E , A\frac{1}{|A|}A^* = \frac{1}{|A|}A^*A = E, A ∣ A ∣ 1 A ∗ = ∣ A ∣ 1 A ∗ A = E , 故A − 1 = 1 ∣ A ∣ A ∗ . A^{-1} = \frac{1}{|A|}A^*. A − 1 = ∣ A ∣ 1 A ∗ .
(2)充分性 当 ∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 时,因为 A 1 ∣ A ∣ A ∗ = 1 ∣ A ∣ A ∗ A = E A\frac{1}{|A|}A^* = \frac{1}{|A|}A^*A = E A ∣ A ∣ 1 A ∗ = ∣ A ∣ 1 A ∗ A = E ,则 A A A 可逆,且A − 1 = 1 ∣ A ∣ A ∗ A^{-1} = \frac{1}{|A|}A^* A − 1 = ∣ A ∣ 1 A ∗ 。
推论 设 A , B A,B A , B 为同阶方阵,若 A B = E AB = E A B = E ,则方阵 A A A 和 B B B 都可逆,且 A − 1 = B , B − 1 = A A^{-1}=B, B^{-1}=A A − 1 = B , B − 1 = A 。
证 因为 A B = E AB = E A B = E ,所以 ∣ A ∣ ∣ B ∣ = ∣ A B ∣ = ∣ E ∣ = 1 |A||B| = |AB| = |E| = 1 ∣ A ∣∣ B ∣ = ∣ A B ∣ = ∣ E ∣ = 1 ,从而 ∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 ,
故 A A A 可逆,于是B = E B = A − 1 A B = A − 1 E = A − 1 . B = EB = A^{-1}AB = A^{-1}E = A^{-1}. B = E B = A − 1 A B = A − 1 E = A − 1 .
结论 :对角形矩阵 A = ( a 1 a 2 ⋱ a n ) A=\begin{pmatrix}a_1&&&\\&a_2&&\\&&\ddots&\\&&&a_n\end{pmatrix} A = a 1 a 2 ⋱ a n 可逆的充要条件是 a 1 , a 2 , … , a n a_1,a_2,\dots,a_n a 1 , a 2 , … , a n 都不等于零,且 ∣ A ∣ = a 1 a 2 ⋯ a n ≠ 0 |A|=a_1a_2\cdots a_n\neq 0 ∣ A ∣ = a 1 a 2 ⋯ a n = 0 A − 1 = ( 1 a 1 1 a 2 ⋱ 1 a n ) A^{-1}=\begin{pmatrix}\dfrac{1}{a_1}&&&\\&\dfrac{1}{a_2}&&\\&&\ddots&\\&&&\dfrac{1}{a_n}\end{pmatrix} A − 1 = a 1 1 a 2 1 ⋱ a n 1
image-20260520134919815 image-20260520135908994 若方阵A A A 可逆,则其逆矩阵A − 1 A^{-1} A − 1 也可逆,且( A − 1 ) − 1 = A (A^{-1})^{-1}=A ( A − 1 ) − 1 = A 证明 :∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 ,A A − 1 = E AA^{-1}=E A A − 1 = E ,∣ A ∣ ⋅ ∣ A − 1 ∣ = ∣ E ∣ = 1 |A| \cdot |A^{-1}| = |E| = 1 ∣ A ∣ ⋅ ∣ A − 1 ∣ = ∣ E ∣ = 1
故∣ A − 1 ∣ ≠ 0 |A^{-1}| \neq 0 ∣ A − 1 ∣ = 0 又A A − 1 = A − 1 A = E AA^{-1} = A^{-1}A = E A A − 1 = A − 1 A = E ,
所以( A − 1 ) − 1 = A (A^{-1})^{-1} = A ( A − 1 ) − 1 = A
若A A A 可逆,则A T A^T A T 也可逆,且( A T ) − 1 = ( A − 1 ) T (A^T)^{-1}=(A^{-1})^T ( A T ) − 1 = ( A − 1 ) T 。(T , − 1 ^T,^{-1} T , − 1 可以交换) 已知 ∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 ,则∣ A T ∣ = ∣ A ∣ ≠ 0 |A^T|=|A| \neq 0 ∣ A T ∣ = ∣ A ∣ = 0 ,所以A T A^T A T 也可逆
又因为 A T B T = ( B A ) T A^TB^T=(BA)^T A T B T = ( B A ) T ,所以A T ( A − 1 ) T = ( A − 1 A ) T = E T = E A^T(A^{-1})^T=(A^{-1}A)^T=E^T=E A T ( A − 1 ) T = ( A − 1 A ) T = E T = E ,即( A T ) − 1 = ( A − 1 ) T (A^T)^{-1}=(A^{-1})^T ( A T ) − 1 = ( A − 1 ) T 。
若A A A 可逆,k k k 为非零常数,则k A kA k A 也可逆,且( k A ) − 1 = 1 k A − 1 (kA)^{-1} = \frac{1}{k}A^{-1} ( k A ) − 1 = k 1 A − 1 。 已知∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 ,所以∣ k A ∣ = k n ∣ A ∣ ≠ 0 |kA| = k^n|A| \neq 0 ∣ k A ∣ = k n ∣ A ∣ = 0
因为∣ k A ∣ = k n ∣ A ∣ , ( k A ) ∗ = k n − 1 A ∗ |kA| = k^n|A|,\ (kA)^* = k^{n-1}A^* ∣ k A ∣ = k n ∣ A ∣ , ( k A ) ∗ = k n − 1 A ∗ ,且( k A ) − 1 = 1 ∣ k A ∣ ( k A ) ∗ , A − 1 = 1 ∣ A ∣ A ∗ (kA)^{-1} = \frac{1}{|kA|}(kA)^*,A^{-1} = \frac{1}{|A|}A^* ( k A ) − 1 = ∣ k A ∣ 1 ( k A ) ∗ , A − 1 = ∣ A ∣ 1 A ∗
可得( k A ) − 1 = 1 k A − 1 (kA)^{-1} = \frac{1}{k}A^{-1} ( k A ) − 1 = k 1 A − 1
所以k A ⋅ 1 k A − 1 = A A − 1 = E kA \cdot \frac{1}{k}A^{-1} = AA^{-1} = E k A ⋅ k 1 A − 1 = A A − 1 = E ,故k A kA k A 可逆,且( k A ) − 1 = 1 k A − 1 (kA)^{-1} = \frac{1}{k}A^{-1} ( k A ) − 1 = k 1 A − 1
若A A A 可逆,则A ∗ A^* A ∗ 也可逆,且( A ∗ ) − 1 = ( A − 1 ) ∗ = 1 ∣ A ∣ A (A^*)^{-1}=(A^{-1})^*=\frac{1}{|A|}A ( A ∗ ) − 1 = ( A − 1 ) ∗ = ∣ A ∣ 1 A 。(∗ , − 1 ^*,^{-1} ∗ , − 1 可以交换) 已知∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 ,所以∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 ≠ 0 |A^*|=|A|^{n-1} \neq 0 ∣ A ∗ ∣ = ∣ A ∣ n − 1 = 0
证明( A ∗ ) − 1 = 1 ∣ A ∣ A (A^*)^{-1}=\frac{1}{|A|}A ( A ∗ ) − 1 = ∣ A ∣ 1 A
因为A A ∗ = A ∗ A = ∣ A ∣ E , ∣ A ∣ ≠ 0 AA^*=A^*A=|A|E,\ |A| \neq 0 A A ∗ = A ∗ A = ∣ A ∣ E , ∣ A ∣ = 0 (无论A A A 可逆或A A A 不可逆都成立)
变形得( 1 ∣ A ∣ A ) A ∗ = A ∗ ( 1 ∣ A ∣ A ) = E , 即 ( A ∗ ) − 1 = 1 ∣ A ∣ A \left(\frac{1}{|A|}A\right)A^*=A^*\left(\frac{1}{|A|}A\right)=E,\text{即} (A^*)^{-1}=\frac{1}{|A|}A ( ∣ A ∣ 1 A ) A ∗ = A ∗ ( ∣ A ∣ 1 A ) = E , 即 ( A ∗ ) − 1 = ∣ A ∣ 1 A
证明( A − 1 ) ∗ = 1 ∣ A ∣ A (A^{-1})^*=\frac{1}{|A|}A ( A − 1 ) ∗ = ∣ A ∣ 1 A
因为A − 1 = 1 ∣ A ∣ A ∗ A^{-1}=\frac{1}{|A|}A^* A − 1 = ∣ A ∣ 1 A ∗ 变形得A ∗ = ∣ A ∣ A − 1 A^*=|A|A^{-1} A ∗ = ∣ A ∣ A − 1
将A A A 替换成A ∗ A^* A ∗ 得( A − 1 ) ∗ = ∣ A − 1 ∣ ( A − 1 ) − 1 (A^{-1})^*=|A^{-1}|(A^{-1})^{-1} ( A − 1 ) ∗ = ∣ A − 1 ∣ ( A − 1 ) − 1 ,又因为性质一( A − 1 ) − 1 = A (A^{-1})^{-1}=A ( A − 1 ) − 1 = A
所以( A − 1 ) ∗ = ∣ A − 1 ∣ ( A − 1 ) − 1 = 1 ∣ A ∣ A (A^{-1})^*=|A^{-1}|(A^{-1})^{-1}=\frac{1}{|A|}A ( A − 1 ) ∗ = ∣ A − 1 ∣ ( A − 1 ) − 1 = ∣ A ∣ 1 A 。
若A A A ,B B B 为同阶可逆方阵,则A B AB A B 也可逆,且( A B ) − 1 = B − 1 A − 1 (AB)^{-1}=B^{-1}A^{-1} ( A B ) − 1 = B − 1 A − 1 。 已知∣ A ∣ ≠ 0 , ∣ B ∣ ≠ 0 , ∣ A B ∣ = ∣ A ∣ ⋅ ∣ B ∣ ≠ 0 |A| \neq 0,\ |B| \neq 0,\ |AB|=|A| \cdot |B| \neq 0 ∣ A ∣ = 0 , ∣ B ∣ = 0 , ∣ A B ∣ = ∣ A ∣ ⋅ ∣ B ∣ = 0
所以A B ⋅ B − 1 A − 1 = A E A − 1 = A A − 1 = E AB \cdot B^{-1}A^{-1}=A E A^{-1}=A A^{-1}=E A B ⋅ B − 1 A − 1 = A E A − 1 = A A − 1 = E 即A B AB A B 可逆,且( A B ) − 1 = B − 1 A − 1 (AB)^{-1}=B^{-1}A^{-1} ( A B ) − 1 = B − 1 A − 1 。
(6)若A A A 可逆,m m m 为正整数,则A m A^m A m 也可逆,且( A m ) − 1 = ( A − 1 ) m (A^m)^{-1}=(A^{-1})^m ( A m ) − 1 = ( A − 1 ) m 。 已知∣ A ∣ ≠ 0 , ∣ A m ∣ = ∣ A ∣ m ≠ 0 |A| \neq 0,\ |A^m|=|A|^m \neq 0 ∣ A ∣ = 0 , ∣ A m ∣ = ∣ A ∣ m = 0
根据性质五( A B ) − 1 = B − 1 A − 1 (AB)^{-1}=B^{-1}A^{-1} ( A B ) − 1 = B − 1 A − 1 变形得
( A A ) − 1 = A − 1 A − 1 (AA)^{-1}=A^{-1}A^{-1} ( AA ) − 1 = A − 1 A − 1
( A 2 ) − 1 = ( A − 1 ) 2 (A^2)^{-1}=(A^{-1})^2 ( A 2 ) − 1 = ( A − 1 ) 2
( A − 1 ) 2 = A − 2 (A^{-1})^2=A^{-2} ( A − 1 ) 2 = A − 2
若A A A 可逆,则∣ A − 1 ∣ = 1 ∣ A ∣ |A^{-1}|=\dfrac{1}{|A|} ∣ A − 1 ∣ = ∣ A ∣ 1 。 已知∣ A ∣ ≠ 0 |A| \neq 0 ∣ A ∣ = 0
A A − 1 = E AA^{-1}=E A A − 1 = E 变形得
∣ A ∣ ⋅ ∣ A − 1 ∣ = 1 , ∣ A − 1 ∣ = 1 ∣ A ∣ |A| \cdot |A^{-1}|=1,\ |A^{-1}|=\dfrac{1}{|A|} ∣ A ∣ ⋅ ∣ A − 1 ∣ = 1 , ∣ A − 1 ∣ = ∣ A ∣ 1
【例】已知 A = ( 1 0 0 2 2 0 3 4 5 ) A=\begin{pmatrix}1&0&0\\2&2&0\\3&4&5\end{pmatrix} A = 1 2 3 0 2 4 0 0 5 ,A ∗ A^* A ∗ 为 A A A 的伴随矩阵,求 ( A ∗ ) − 1 (A^*)^{-1} ( A ∗ ) − 1 。 A ∗ = ∣ A ∣ A − 1 , ( A ∗ ) − 1 = ( ∣ A ∣ A − 1 ) − 1 = 1 ∣ A ∣ ( A − 1 ) − 1 = 1 ∣ A ∣ A = 1 10 ( 1 0 0 2 2 0 3 4 5 ) A^*=|A|A^{-1},\ (A^*)^{-1}=(|A|A^{-1})^{-1}=\frac{1}{|A|}(A^{-1})^{-1}=\frac{1}{|A|}A=\frac{1}{10}\begin{pmatrix}1&0&0\\2&2&0\\3&4&5\end{pmatrix} A ∗ = ∣ A ∣ A − 1 , ( A ∗ ) − 1 = ( ∣ A ∣ A − 1 ) − 1 = ∣ A ∣ 1 ( A − 1 ) − 1 = ∣ A ∣ 1 A = 10 1 1 2 3 0 2 4 0 0 5
【例】已知矩阵 A A A 满足 A − 1 = ( 1 1 1 1 2 1 1 1 3 ) A^{-1}=\begin{pmatrix}1&1&1\\1&2&1\\1&1&3\end{pmatrix} A − 1 = 1 1 1 1 2 1 1 1 3 ,求 ( A ∗ ) − 1 (A^*)^{-1} ( A ∗ ) − 1 。 ( A ∗ ) − 1 = ( A − 1 ) ∗ = ( 1 1 1 1 2 1 1 1 3 ) ∗ = ( 5 − 2 − 1 − 2 2 0 − 1 0 1 ) (A^*)^{-1}=(A^{-1})^*=\begin{pmatrix}1&1&1\\1&2&1\\1&1&3\end{pmatrix}^*=\begin{pmatrix}5&-2&-1\\-2&2&0\\-1&0&1\end{pmatrix} ( A ∗ ) − 1 = ( A − 1 ) ∗ = 1 1 1 1 2 1 1 1 3 ∗ = 5 − 2 − 1 − 2 2 0 − 1 0 1
【例 8】已知 A , B A,B A , B 为三阶方阵,且 ∣ A ∣ = 3 , ∣ B ∣ = 2 , ∣ A − 1 + B ∣ = 2 |A|=3,|B|=2,|A^{-1}+B|=2 ∣ A ∣ = 3 , ∣ B ∣ = 2 , ∣ A − 1 + B ∣ = 2 ,则 ∣ A + B − 1 ∣ = ‾ |A+B^{-1}|=\underline{\hspace{1cm}} ∣ A + B − 1 ∣ = 。
∣ A ∣ ∣ A − 1 + B ∣ ∣ B − 1 ∣ = ∣ A ∣ ⋅ 2 ⋅ ∣ B − 1 ∣ ∣ A ( A − 1 + B ) B − 1 ∣ = 3 ⋅ 2 ⋅ 1 2 ∣ ( E + A B ) B − 1 ∣ = 3 ∣ B − 1 + A ∣ = 3 \begin{align*} |A||A^{-1}+B||B^{-1}| &= |A|\cdot 2\cdot |B^{-1}| \\ |A(A^{-1}+B)B^{-1}| &= 3\cdot 2\cdot \frac{1}{2} \\ |(E+AB)B^{-1}| &= 3 \\ |B^{-1}+A| &= 3 \end{align*} ∣ A ∣∣ A − 1 + B ∣∣ B − 1 ∣ ∣ A ( A − 1 + B ) B − 1 ∣ ∣ ( E + A B ) B − 1 ∣ ∣ B − 1 + A ∣ = ∣ A ∣ ⋅ 2 ⋅ ∣ B − 1 ∣ = 3 ⋅ 2 ⋅ 2 1 = 3 = 3
【例 】设矩阵 D = A − 1 B T ( C B − 1 + E ) T − [ ( C − 1 ) T A ] − 1 D=A^{-1}B^T(CB^{-1}+E)^T-[(C^{-1})^TA]^{-1} D = A − 1 B T ( C B − 1 + E ) T − [( C − 1 ) T A ] − 1 , 其中 A = ( 1 0 0 0 1 2 0 0 0 1 3 ) A=\begin{pmatrix}1&0&0\\0&\frac{1}{2}&0\\0&0&\frac{1}{3}\end{pmatrix} A = 1 0 0 0 2 1 0 0 0 3 1 ,B = ( 1 2 0 2 1 0 0 0 1 ) B=\begin{pmatrix}1&2&0\\2&1&0\\0&0&1\end{pmatrix} B = 1 2 0 2 1 0 0 0 1 ,C = ( 1 2 3 4 5 6 7 8 10 ) C=\begin{pmatrix}1&2&3\\4&5&6\\7&8&10\end{pmatrix} C = 1 4 7 2 5 8 3 6 10 ,求矩阵 D D D 。
D = A − 1 B T ( ( C B − 1 ) T + E T ) − A − 1 ( ( C − 1 ) T ) − 1 = A − 1 B T ( ( B − 1 ) T C T ) + A − 1 B T − A − 1 ( ( C − 1 ) − 1 ) T = A − 1 B T ( B T ) − 1 C T + A − 1 B T − A − 1 C T = A − 1 C T + A − 1 B T − A − 1 C T = A − 1 B T = ( 1 2 3 ) ( 1 2 0 2 1 0 0 0 1 ) = ( 1 2 0 4 2 0 0 0 3 ) \begin{align*} D &= A^{-1}B^T\left((CB^{-1})^T+E^T\right)-A^{-1}\left((C^{-1})^T\right)^{-1} \\ &= A^{-1}B^T\left((B^{-1})^TC^T\right)+A^{-1}B^T-A^{-1}\left((C^{-1})^{-1}\right)^T \\ &= A^{-1}B^T(B^T)^{-1}C^T+A^{-1}B^T-A^{-1}C^T \\ &= A^{-1}C^T+A^{-1}B^T-A^{-1}C^T = A^{-1}B^T \\ &= \begin{pmatrix}1&&\\&2&\\&&3\end{pmatrix}\begin{pmatrix}1&2&0\\2&1&0\\0&0&1\end{pmatrix} \\ &= \begin{pmatrix}1&2&0\\4&2&0\\0&0&3\end{pmatrix} \end{align*} D = A − 1 B T ( ( C B − 1 ) T + E T ) − A − 1 ( ( C − 1 ) T ) − 1 = A − 1 B T ( ( B − 1 ) T C T ) + A − 1 B T − A − 1 ( ( C − 1 ) − 1 ) T = A − 1 B T ( B T ) − 1 C T + A − 1 B T − A − 1 C T = A − 1 C T + A − 1 B T − A − 1 C T = A − 1 B T = 1 2 3 1 2 0 2 1 0 0 0 1 = 1 4 0 2 2 0 0 0 3
若 A A A ,B B B 均为可逆矩阵,则矩阵方程的求解规则如下:
A X = C AX = C A X = C ,解为X = A − 1 C X = A^{-1}C X = A − 1 C 错误写法:X = C A X = \frac{C}{A} X = A C (矩阵没有除法运算)
正确推导: 等式两边同时左乘 A − 1 A^{-1} A − 1 A − 1 A X = A − 1 C A^{-1}AX = A^{-1}C A − 1 A X = A − 1 C 由于 A − 1 A = E A^{-1}A = E A − 1 A = E (单位矩阵),因此:X = A − 1 C X = A^{-1}C X = A − 1 C
X A = C XA = C X A = C ,解为X = C A − 1 X = CA^{-1} X = C A − 1 等式两边同时右乘 A − 1 A^{-1} A − 1 X A A − 1 = C A − 1 XAA^{-1} = CA^{-1} X A A − 1 = C A − 1 由于 A A − 1 = E AA^{-1} = E A A − 1 = E (单位矩阵),因此:X = C A − 1 X = CA^{-1} X = C A − 1
A X B = C AXB = C A X B = C ,解为X = A − 1 C B − 1 X = A^{-1}CB^{-1} X = A − 1 C B − 1 正确推导: 等式两边同时左乘 A − 1 A^{-1} A − 1 ,再右乘 B − 1 B^{-1} B − 1 A − 1 A X B B − 1 = A − 1 C B − 1 A^{-1}AXBB^{-1} = A^{-1}CB^{-1} A − 1 A X B B − 1 = A − 1 C B − 1 由于 A − 1 A = E A^{-1}A = E A − 1 A = E ,B B − 1 = E BB^{-1} = E B B − 1 = E (单位矩阵),因此:X = A − 1 C B − 1 X = A^{-1}CB^{-1} X = A − 1 C B − 1
解矩阵方程 A X = 2 X + B AX=2X+B A X = 2 X + B ,其中 A = ( 4 0 0 0 1 − 1 0 1 4 ) A=\begin{pmatrix}4&0&0\\0&1&-1\\0&1&4\end{pmatrix} A = 4 0 0 0 1 1 0 − 1 4 ,B = ( 3 6 1 1 2 − 3 ) B=\begin{pmatrix}3&6\\1&1\\2&-3\end{pmatrix} B = 3 1 2 6 1 − 3
矩阵方程中,移项后提取公因子时,必须注意矩阵乘法的顺序,不可写成 X ( A − 2 E ) = B X(A-2E)=B X ( A − 2 E ) = B 。 矩阵没有除法运算,因此不能直接写成 X = B A − 2 E X=\frac{B}{A-2E} X = A − 2 E B ,必须通过逆矩阵求解。 将含 X X X 的项移到一侧:A X − 2 X = B AX-2X=B A X − 2 X = B 引入单位矩阵 E E E ,统一形式:A X − 2 E X = B AX-2EX=B A X − 2 E X = B 提取公因子:( A − 2 E ) X = B (A-2E)X=B ( A − 2 E ) X = B
A − 2 E = ( 4 0 0 0 1 − 1 0 1 4 ) − 2 ( 1 0 0 0 1 0 0 0 1 ) = ( 2 0 0 0 − 1 − 1 0 1 2 ) A-2E=\begin{pmatrix}4&0&0\\0&1&-1\\0&1&4\end{pmatrix}-2\begin{pmatrix}1&0&0\\0&1&0\\0&0&1\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}2&0&0\\0&-1&-1\\0&1&2\end{pmatrix} A − 2 E = 4 0 0 0 1 1 0 − 1 4 − 2 1 0 0 0 1 0 0 0 1 = 2 0 0 0 − 1 1 0 − 1 2
计算行列式:∣ A − 2 E ∣ = 2 × ∣ − 1 − 1 1 2 ∣ = 2 × ( − 2 + 1 ) = − 2 ≠ 0 |A-2E|=2\times\begin{vmatrix}-1&-1\\1&2\end{vmatrix}=2\times(-2+1)=-2\neq0 ∣ A − 2 E ∣ = 2 × − 1 1 − 1 2 = 2 × ( − 2 + 1 ) = − 2 = 0 因此 A − 2 E A-2E A − 2 E 可逆。
通过伴随矩阵法或初等行变换可得:( A − 2 E ) − 1 = ( 1 2 0 0 0 − 2 − 1 0 1 1 ) (A-2E)^{-1}=\begin{pmatrix}\frac{1}{2}&0&0\\0&-2&-1\\0&1&1\end{pmatrix} ( A − 2 E ) − 1 = 2 1 0 0 0 − 2 1 0 − 1 1
方程两边左乘 ( A − 2 E ) − 1 (A-2E)^{-1} ( A − 2 E ) − 1 :X = ( A − 2 E ) − 1 B X=(A-2E)^{-1}B X = ( A − 2 E ) − 1 B 代入矩阵计算:X = ( 1 2 0 0 0 − 2 − 1 0 1 1 ) ( 3 6 1 1 2 − 3 ) = ( 3 2 3 − 4 1 3 − 2 ) X=\begin{pmatrix}\frac{1}{2}&0&0\\0&-2&-1\\0&1&1\end{pmatrix}\begin{pmatrix}3&6\\1&1\\2&-3\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}\frac{3}{2}&3\\-4&1\\3&-2\end{pmatrix} X = 2 1 0 0 0 − 2 1 0 − 1 1 3 1 2 6 1 − 3 = 2 3 − 4 3 3 1 − 2
已知 A = ( 2 1 0 1 1 0 0 0 1 ) A=\begin{pmatrix}2&1&0\\1&1&0\\0&0&1\end{pmatrix} A = 2 1 0 1 1 0 0 0 1 ,A − 1 = A ∗ B + B A^{-1}=A^*B+B A − 1 = A ∗ B + B ,求矩阵 B B B 。
本题的关键是利用 A A ∗ = ∣ A ∣ E AA^*=|A|E A A ∗ = ∣ A ∣ E 化简含伴随矩阵的方程,避免直接求 A ∗ A^* A ∗ 增加计算量。 矩阵乘法不满足交换律,提取公因子时必须注意顺序,不可写成 B ( E + A ) = E B(E+A)=E B ( E + A ) = E 。 由伴随矩阵性质 A A ∗ = ∣ A ∣ E AA^*=|A|E A A ∗ = ∣ A ∣ E ,两边同时左乘 A A A ,原方程 A − 1 = A ∗ B + B A^{-1}=A^*B+B A − 1 = A ∗ B + B 可化为:A ⋅ A − 1 = A ⋅ A ∗ B + A ⋅ B A \cdot A^{-1} = A \cdot A^*B + A \cdot B A ⋅ A − 1 = A ⋅ A ∗ B + A ⋅ B E = ∣ A ∣ E ⋅ B + A B E = |A|E \cdot B + AB E = ∣ A ∣ E ⋅ B + A B
∣ A ∣ = ∣ 2 1 0 1 1 0 0 0 1 ∣ = 1 × ∣ 2 1 1 1 ∣ = 1 |A|=\begin{vmatrix}2&1&0\\1&1&0\\0&0&1\end{vmatrix}=1\times\begin{vmatrix}2&1\\1&1\end{vmatrix}=1 ∣ A ∣ = 2 1 0 1 1 0 0 0 1 = 1 × 2 1 1 1 = 1 代入 ∣ A ∣ = 1 |A|=1 ∣ A ∣ = 1 ,方程变为:E = B + A B E = B + AB E = B + A B
B + A B = E B + AB = E B + A B = E ( E + A ) B = E (E + A)B = E ( E + A ) B = E
E + A = ( 1 0 0 0 1 0 0 0 1 ) + ( 2 1 0 1 1 0 0 0 1 ) = ( 3 1 0 1 2 0 0 0 2 ) E+A=\begin{pmatrix}1&0&0\\0&1&0\\0&0&1\end{pmatrix}+\begin{pmatrix}2&1&0\\1&1&0\\0&0&1\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}3&1&0\\1&2&0\\0&0&2\end{pmatrix} E + A = 1 0 0 0 1 0 0 0 1 + 2 1 0 1 1 0 0 0 1 = 3 1 0 1 2 0 0 0 2
由 ( E + A ) B = E (E+A)B=E ( E + A ) B = E 可知 B = ( E + A ) − 1 B=(E+A)^{-1} B = ( E + A ) − 1 。 通过初等行变换或伴随矩阵法,求得:B = ( E + A ) − 1 = ( 2 5 − 1 5 0 − 1 5 3 5 0 0 0 1 2 ) B=(E+A)^{-1}=\begin{pmatrix}\frac{2}{5}&-\frac{1}{5}&0\\-\frac{1}{5}&\frac{3}{5}&0\\0&0&\frac{1}{2}\end{pmatrix} B = ( E + A ) − 1 = 5 2 − 5 1 0 − 5 1 5 3 0 0 0 2 1
矩阵的初等变换分为:行变换和列变换。
矩阵的以下三种变换,称为矩阵的初等行变换:
交换矩阵的两行; 用数 k ≠ 0 k \neq 0 k = 0 乘矩阵某一行的所有元素; 把矩阵某一行所有元素的 l l l 倍加到另一行对应的元素上去。 注:初等列变换的定义与行变换类似,只需将“行”替换为“列”即可。
标准形矩阵的特点:元素只有两个数 1 1 1 和 0 0 0 组成,且矩阵的左上角是一个单位矩阵,其余元素全为 0 0 0 。
例如:
( 1 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 ) , ( 1 0 0 0 1 0 0 0 0 ) , ( 1 0 0 1 0 0 ) , ( 1 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 1 0 0 ) , ( 1 0 0 1 ) \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \\ 0 & 0 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} 1 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 , 1 0 0 0 1 0 0 0 0 , 1 0 0 0 1 0 , 1 0 0 0 1 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 , ( 1 0 0 1 )
等都是标准形矩阵。
定理 :任何矩阵 A A A 都可以经过初等变换(行变换和列变换)化为标准形矩阵,并称此标准形矩阵为 A A A 的标准形。
满足以下两个条件的矩阵,称为行阶梯形矩阵:
如果矩阵存在零行,则零行都在非零行的下面; 任一非零行从左到右第一个非零元素(称为首非零元)所在的列中,在这个元素左下方的元素(若还有)全为零。 例如:
( 1 2 − 1 0 0 0 0 3 4 − 2 0 0 0 0 0 ) , ( 6 − 4 5 2 0 0 1 − 1 0 0 0 2 0 0 0 0 ) , ( − 1 0 2 3 0 1 − 1 0 0 0 0 5 ) \begin{pmatrix} 1 & 2 & -1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 3 & 4 & -2 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} 6 & -4 & 5 & 2 \\ 0 & 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 0 & 2 \\ 0 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} -1 & 0 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 5 \end{pmatrix} 1 0 0 2 0 0 − 1 3 0 0 4 0 0 − 2 0 , 6 0 0 0 − 4 0 0 0 5 1 0 0 2 − 1 2 0 , − 1 0 0 0 1 0 2 − 1 0 3 0 5
都是行阶梯形矩阵。
image-20260522143111624 折线法 :
竖线只能经过一个数 横线可经过多个数 由折线法得上图就不是一个行阶梯形矩阵
特别地,若行阶梯形矩阵的首非零元 都是1,且首非零元所在列上的其他元素 都为零,则称为行最简形矩阵 。
例如:
( 1 2 0 0 0 1 0 0 0 ) , ( 1 0 − 1 3 0 0 1 2 4 0 0 0 0 0 1 ) , ( 1 0 3 0 1 2 0 0 0 0 0 0 ) \begin{pmatrix} 1 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} 1 & 0 & -1 & 3 & 0 \\ 0 & 1 & 2 & 4 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix},\ \begin{pmatrix} 1 & 0 & 3 \\ 0 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} 1 0 0 2 0 0 0 1 0 , 1 0 0 0 1 0 − 1 2 0 3 4 0 0 0 1 , 1 0 0 0 0 1 0 0 3 2 0 0
image-20260522143903555 都是行最简阶梯形矩阵。
任何矩阵都可经过若干次初等行变换化为行阶梯形矩阵。 任何矩阵都可经过若干次初等行变换化为行最简阶梯形矩阵。 矩阵 → 行变换 \xrightarrow{\text{行变换}} 行变换 行阶梯形矩阵 → 行变换 \xrightarrow{\text{行变换}} 行变换 行最简阶梯形矩阵。
image-20260522145447986 对单位矩阵施行一次初等变换后得到的矩阵叫做初等矩阵。显然三种初等变换对应相应的三种初等矩阵,初等矩阵都是方阵。下面三类矩阵就是全部的初等矩阵:
互换单位矩阵 E E E 的第 i i i 行与第 j j j 行(或互换 E E E 的第 i i i 列与第 j j j 列),得到初等矩阵:
E ( i , j ) = ( 1 ⋱ 0 … 1 ⋮ ⋱ ⋮ 1 … 0 ⋱ 1 ) E(i,j) = \begin{pmatrix} 1 & & & & & & \\ & \ddots & & & & & \\ & & 0 & \dots & 1 & & \\ & & \vdots & \ddots & \vdots & & \\ & & 1 & \dots & 0 & & \\ & & & & & \ddots & \\ & & & & & & 1 \end{pmatrix} E ( i , j ) = 1 ⋱ 0 ⋮ 1 … ⋱ … 1 ⋮ 0 ⋱ 1
(其中第 i i i 行和第 j j j 行元素互换)
用常数 k ≠ 0 k \neq 0 k = 0 乘单位矩阵 E E E 的第 i i i 行(或第 i i i 列),得到初等矩阵:
E ( i ( k ) ) = ( 1 ⋱ k ⋱ 1 ) E(i(k)) = \begin{pmatrix} 1 & & & & \\ & \ddots & & & \\ & & k & & \\ & & & \ddots & \\ & & & & 1 \end{pmatrix} E ( i ( k )) = 1 ⋱ k ⋱ 1
(其中第 i i i 行主对角线元素为 k k k )
把单位矩阵 E E E 的第 j j j 行的 k k k 倍加到第 i i i 行(或把第 i i i 列的 k k k 倍加到第 j j j 列),得到初等矩阵:
E ( i , j ( k ) ) = ( 1 ⋱ 1 … k ⋱ ⋮ 1 ⋱ ) E(i,j(k)) = \begin{pmatrix} 1 & & & & & \\ & \ddots & & & & \\ & & 1 & \dots & k & \\ & & & \ddots & \vdots & \\ & & & & 1 & \\ & & & & & \ddots \end{pmatrix} E ( i , j ( k )) = 1 ⋱ 1 … ⋱ k ⋮ 1 ⋱
(其中第 i i i 行第 j j j 列元素为 k k k )
初等矩阵的行列式都不为零,具体为:
∣ E ( i , j ) ∣ = − 1 |E(i,j)| = -1 ∣ E ( i , j ) ∣ = − 1 ∣ E ( i ( k ) ) ∣ = k |E(i(k))| = k ∣ E ( i ( k )) ∣ = k ∣ E ( i j ( l ) ) ∣ = 1 |E(ij(l))| = 1 ∣ E ( ij ( l )) ∣ = 1 初等矩阵的转置矩阵仍为同种类型的初等矩阵:
E ( i , j ) T = E ( i , j ) E(i,j)^T = E(i,j) E ( i , j ) T = E ( i , j ) E ( i ( k ) ) T = E ( i ( k ) ) E(i(k))^T = E(i(k)) E ( i ( k ) ) T = E ( i ( k )) E ( i j ( l ) ) T = E ( j i ( l ) ) E(ij(l))^T = E(ji(l)) E ( ij ( l ) ) T = E ( j i ( l )) 初等矩阵均可逆,且逆矩阵仍为同种类型的初等矩阵:
E ( i , j ) − 1 = E ( i , j ) E(i,j)^{-1} = E(i,j) E ( i , j ) − 1 = E ( i , j ) E ( i ( k ) ) − 1 = E ( i ( 1 k ) ) E(i(k))^{-1} = E\left(i\left(\frac{1}{k}\right)\right) E ( i ( k ) ) − 1 = E ( i ( k 1 ) ) E ( i j ( l ) ) − 1 = E ( i j ( − l ) ) E(ij(l))^{-1} = E(ij(-l)) E ( ij ( l ) ) − 1 = E ( ij ( − l )) 已知矩阵:
A = ( 0 0 1 0 1 0 1 0 0 ) , B = ( 1 0 0 0 0 1 0 3 0 0 1 0 0 0 0 1 ) , C = ( 1 0 0 4 ) A=\begin{pmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \end{pmatrix}, \quad B=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 3 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}, \quad C=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 4 \end{pmatrix} A = 0 0 1 0 1 0 1 0 0 , B = 1 0 0 0 0 1 0 0 0 0 1 0 0 3 0 1 , C = ( 1 0 0 4 )
行列式:
∣ A ∣ = ∣ 0 0 1 0 1 0 1 0 0 ∣ = − 1 |A| = \begin{vmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \end{vmatrix} = -1 ∣ A ∣ = 0 0 1 0 1 0 1 0 0 = − 1
转置矩阵:
A T = ( 0 0 1 0 1 0 1 0 0 ) A^T = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \end{pmatrix} A T = 0 0 1 0 1 0 1 0 0
逆矩阵:
A − 1 = A T = ( 0 0 1 0 1 0 1 0 0 ) A^{-1} = A^T = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \end{pmatrix} A − 1 = A T = 0 0 1 0 1 0 1 0 0
行列式:
∣ B ∣ = ∣ 1 0 0 0 0 1 0 3 0 0 1 0 0 0 0 1 ∣ = 1 |B| = \begin{vmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 3 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{vmatrix} = 1 ∣ B ∣ = 1 0 0 0 0 1 0 0 0 0 1 0 0 3 0 1 = 1
转置:
B T = ( 1 0 0 0 0 1 0 0 0 0 1 0 0 3 0 1 ) B^T = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 3 & 0 & 1 \end{pmatrix} B T = 1 0 0 0 0 1 0 3 0 0 1 0 0 0 0 1
逆矩阵:
B − 1 = ( 1 0 0 0 0 1 0 − 3 0 0 1 0 0 0 0 1 ) B^{-1} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & -3 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} B − 1 = 1 0 0 0 0 1 0 0 0 0 1 0 0 − 3 0 1
行列式:
∣ C ∣ = ∣ 1 0 0 4 ∣ = 4 |C| = \begin{vmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 4 \end{vmatrix} = 4 ∣ C ∣ = 1 0 0 4 = 4
转置:
C T = ( 1 0 0 4 ) C^T = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 4 \end{pmatrix} C T = ( 1 0 0 4 )
逆矩阵:
C − 1 = ( 1 0 0 1 4 ) C^{-1} = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & \frac{1}{4} \end{pmatrix} C − 1 = ( 1 0 0 4 1 )
设 A 为 m \times n 矩阵,则:
行变换 ↔ 左乘 对 A 进行一次初等行 变换得到的矩阵,等于用同种类型的m m m 阶初等矩阵左乘 A。 即:B = E 行 ⋅ A B = E_{行} \cdot A B = E 行 ⋅ A 列变换 ↔ 右乘 对 A 进行一次初等列 变换得到的矩阵,等于用同种类型的n n n 阶初等矩阵右乘 A。 即:B = A ⋅ E 列 B = A \cdot E_{列} B = A ⋅ E 列
设 A = ( 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ) 3 × 4 A = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 5 & 6 & 7 & 8 \\ 9 & 10 & 11 & 12 \end{pmatrix}_{3 \times 4} A = 1 5 9 2 6 10 3 7 11 4 8 12 3 × 4 ,对 A A A 做初等列变换: ( 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ) → C 3 − 3 C 1 ( 1 2 0 4 5 6 − 8 8 9 10 − 16 10 ) \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 5 & 6 & 7 & 8 \\ 9 & 10 & 11 & 12 \end{pmatrix} \xrightarrow{C_3 - 3C_1} \begin{pmatrix} 1 & 2 & 0 & 4 \\ 5 & 6 & -8 & 8 \\ 9 & 10 & -16 & 10 \end{pmatrix} 1 5 9 2 6 10 3 7 11 4 8 12 C 3 − 3 C 1 1 5 9 2 6 10 0 − 8 − 16 4 8 10 相当于对4阶单位矩阵做同样的行(列)变换( 1 1 1 1 ) → C 3 − 3 C 1 ( 1 − 3 1 1 1 ) \begin{pmatrix} 1 & & & \\ & 1 & & \\ & & 1 & \\ & & & 1 \end{pmatrix} \xrightarrow{C_3 - 3C_1} \begin{pmatrix} 1 & & -3& \\ & 1 & & \\ & & 1 & \\ & & & 1 \end{pmatrix} 1 1 1 1 C 3 − 3 C 1 1 1 − 3 1 1 之后左(右)乘的结果A P = ( 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ) ( 1 − 3 1 1 1 ) = ( 1 2 0 4 5 6 − 8 8 9 10 − 16 10 ) A P = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 5 & 6 & 7 & 8 \\ 9 & 10 & 11 & 12 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & & -3& \\ & 1 & & \\ & & 1 & \\ & & & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 0 & 4 \\ 5 & 6 & -8 & 8 \\ 9 & 10 & -16 & 10 \end{pmatrix} A P = 1 5 9 2 6 10 3 7 11 4 8 12 1 1 − 3 1 1 = 1 5 9 2 6 10 0 − 8 − 16 4 8 10
设 A = ( 1 0 2 3 − 1 5 1 4 0 2 − 3 1 ) , B = ( 0 2 − 3 1 − 1 5 1 4 1 0 2 3 ) , Q = ( 1 0 0 0 0 1 0 2 0 0 1 0 0 0 0 1 ) A=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 2 & 3 \\ -1 & 5 & 1 & 4 \\ 0 & 2 & -3 & 1 \end{pmatrix}, B=\begin{pmatrix} 0 & 2 & -3 & 1 \\ -1 & 5 & 1 & 4 \\ 1 & 0 & 2 & 3 \end{pmatrix}, Q=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 2 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} A = 1 − 1 0 0 5 2 2 1 − 3 3 4 1 , B = 0 − 1 1 2 5 0 − 3 1 2 1 4 3 , Q = 1 0 0 0 0 1 0 0 0 0 1 0 0 2 0 1 (1) 求初等矩阵 P P P ,使 P A = B PA=B P A = B 。 (2) 求 A Q AQ A Q 。 1、观察可得A → B A\xrightarrow{}B A B 是行变换,变换的是r 1 ↔ r 3 r_1\leftrightarrow{}r_3 r 1 ↔ r 3 ,所以P = ( 1 1 1 ) → r 1 ↔ r 3 ( 1 1 1 ) P = \begin{pmatrix} 1 & & \\ & 1 & \\ & & 1 \end{pmatrix} \xrightarrow{r_1\leftrightarrow{}r_3} \begin{pmatrix} & & 1 \\ & 1 & \\ 1& & \end{pmatrix} P = 1 1 1 r 1 ↔ r 3 1 1 1 2、观察题目可知Q Q Q 应为列变换c 4 + 2 c 2 c_4+2c_2 c 4 + 2 c 2 得到,所以A A A 也进行列变换可得A Q = ( 1 0 2 3 − 1 5 1 14 0 2 − 3 5 ) AQ = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 2 & 3 \\ -1 & 5 & 1 & 14 \\ 0 & 2 & -3 & 5 \end{pmatrix} A Q = 1 − 1 0 0 5 2 2 1 − 3 3 14 5
定义 :若矩阵 A A A 可经过有限次初等变换化为矩阵 B B B ,则称 A A A 与 B B B 等价 ,记作 A ≅ B A \cong B A ≅ B 。 等价关系可简记为:
A ≅ B ⟺ A → B A \cong B \iff A \to B A ≅ B ⟺ A → B
示例:
A = ( 1 1 − 1 0 1 2 1 0 − 3 ) → 第1行乘 ( − 1 ) 加到第3行 B = ( 1 1 − 1 0 1 2 0 − 1 − 2 ) → 交换第2、第3列 C = ( 1 − 1 1 0 2 1 0 − 2 − 1 ) A = \begin{pmatrix} 1 & 1 & -1 \\ 0 & 1 & 2 \\ 1 & 0 & -3 \end{pmatrix} \xrightarrow{\text{第1行乘}(-1)\text{加到第3行}} B = \begin{pmatrix} 1 & 1 & -1 \\ 0 & 1 & 2 \\ 0 & -1 & -2 \end{pmatrix} \xrightarrow{\text{交换第2、第3列}} C = \begin{pmatrix} 1 & -1 & 1 \\ 0 & 2 & 1 \\ 0 & -2 & -1 \end{pmatrix} A = 1 0 1 1 1 0 − 1 2 − 3 第 1 行乘 ( − 1 ) 加到第 3 行 B = 1 0 0 1 1 − 1 − 1 2 − 2 交换第 2 、第 3 列 C = 1 0 0 − 1 2 − 2 1 1 − 1
此时有 A ≅ C A \cong C A ≅ C 。
反身性 :对任何矩阵 A A A ,都有 A ≅ A A \cong A A ≅ A ;对称性 :若矩阵 A ≅ B A \cong B A ≅ B ,则 B ≅ A B \cong A B ≅ A ;传递性 :若矩阵 A ≅ B A \cong B A ≅ B ,B ≅ C B \cong C B ≅ C ,则 A ≅ C A \cong C A ≅ C 。任意一个矩阵 A m × n A_{m \times n} A m × n 都和其标准形矩阵等价 标准形矩阵的形式为:
D = ( 1 ⋱ 1 0 ⋱ 0 ) m × n D = \begin{pmatrix} 1 & & & & \\ & \ddots & & & \\ & & 1 & & \\ & & & 0 & \\ & & & & \ddots \\ & & & & & 0 \end{pmatrix}_{m \times n} D = 1 ⋱ 1 0 ⋱ 0 m × n
(其中1的个数等于矩阵 A A A 的秩,矩阵形状与 A A A 相同) 矩阵 A A A 可通过初等行、列变换化为标准形。
矩阵 A ≅ B A \cong B A ≅ B 的充要条件(初等矩阵形式) 矩阵 A ≅ B A \cong B A ≅ B 的充要条件是:存在一系列初等矩阵 P 1 , P 2 , … , P s P_1, P_2, \dots, P_s P 1 , P 2 , … , P s 与 Q 1 , Q 2 , … , Q t Q_1, Q_2, \dots, Q_t Q 1 , Q 2 , … , Q t ,使得:
P s ⋯ P 2 P 1 A Q 1 Q 2 ⋯ Q t = B P_s \cdots P_2 P_1 A Q_1 Q_2 \cdots Q_t = B P s ⋯ P 2 P 1 A Q 1 Q 2 ⋯ Q t = B
矩阵 A ≅ B A \cong B A ≅ B 的充要条件(可逆矩阵形式) 矩阵 A ≅ B A \cong B A ≅ B 的充要条件是:存在可逆矩阵 P , Q P, Q P , Q ,使得:
P A Q = B PAQ = B P A Q = B
若矩阵 A ≅ B A \cong B A ≅ B ,则 A A A 与 B B B 的标准形相同。
若矩阵 A ≅ B A \cong B A ≅ B ,则 A A A 与 B B B 的秩相等,即 r ( A ) = r ( B ) r(A) = r(B) r ( A ) = r ( B ) 。
若 A , B A, B A , B 为同型矩阵,则 A ≅ B A \cong B A ≅ B 的充要条件是 r ( A ) = r ( B ) r(A) = r(B) r ( A ) = r ( B ) 。
若 A , B A, B A , B 为同阶方阵,且 A ≅ B A \cong B A ≅ B ,则 ∣ A ∣ = k ∣ B ∣ |A| = k|B| ∣ A ∣ = k ∣ B ∣ (其中 k ≠ 0 k \neq 0 k = 0 )。
∣ A ∣ , ∣ B ∣ 同时为 0 , 或同时不为 0 |A|,|B|同时为0,或同时不为0 ∣ A ∣ , ∣ B ∣ 同时为 0 , 或同时不为 0 若 A , B A, B A , B 为同阶方阵,且 A ≅ B A \cong B A ≅ B ,则 A , B A, B A , B 同时可逆,或同时不可逆。 设 A A A 为 n n n 阶方阵,则 A A A 可逆的充要条件为 A ≅ E A \cong E A ≅ E 。 设 A A A 为方阵,则 A A A 可逆的充要条件是 A A A 可以表示为有限个初等矩阵的乘积。 例一:设
n n n 阶方阵
A , B A,B A , B 等价,则必有( )
(A) 若 ∣ A ∣ = a ( a ≠ 0 ) |A|=a(a\neq0) ∣ A ∣ = a ( a = 0 ) ,有 ∣ B ∣ = a |B|=a ∣ B ∣ = a 。 (B) 若 ∣ A ∣ = a ( a ≠ 0 ) |A|=a(a\neq0) ∣ A ∣ = a ( a = 0 ) ,有 ∣ B ∣ = − a |B|=-a ∣ B ∣ = − a 。 (C) 若 ∣ A ∣ ≠ 0 |A|\neq0 ∣ A ∣ = 0 ,有 ∣ B ∣ = 0 |B|=0 ∣ B ∣ = 0 。 (D) 若 ∣ A ∣ = 0 |A|=0 ∣ A ∣ = 0 ,有 ∣ B ∣ = 0 |B|=0 ∣ B ∣ = 0 。 根据结论7直接秒了,选D
例二:与矩阵
A = ( 1 2 − 1 0 1 1 ) A=\begin{pmatrix}1 & 2 & -1 \\ 0 & 1 & 1\end{pmatrix} A = ( 1 0 2 1 − 1 1 ) 等价的矩阵是(B)。
(A) ( 1 0 0 0 0 0 ) \begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix} ( 1 0 0 0 0 0 ) (B) ( 1 0 0 0 1 0 ) \begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0\end{pmatrix} ( 1 0 0 1 0 0 ) (C) ( 0 0 0 0 0 0 ) \begin{pmatrix}0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix} ( 0 0 0 0 0 0 ) (D) ( 1 0 0 1 ) \begin{pmatrix}1 & 0 \\ 0 & 1\end{pmatrix} ( 1 0 0 1 )